واکاوی وردایی مقدار و زمان بارش در ایستگاه همدید ایلام
نویسندگان
1 استادیار، دانشگاه کردستان
doi
چکیده
هدف از انجام این پژوهش واکاوی وردایی مقدار و زمان رخداد بارش در ایستگاه همدید ایلام است. در این مطالعه از دادههای روزانهی بارش ایستگاه همدید ایلام طی بازهی زمانی 1/3/1365 تا 31/6/1391 استفاده شد. همگنی و ناهمگنی دادههای بارش به کمک دو آزمون انحرافات تجمعی و بیشینهی و رسلی ارزیابی گردید. معناداری روند دادهها به کمک آزمون نا پارامتریک منکندال محاسبه شد. برای برآورد شیب از تخمینگر شیب سن بهره گرفته شد. سال جهش در سری زمانی مقادیر ماهانهی بارش به کمک دو آزمون همگنی یادشده شناسایی شد و معناداری تفاوت در میانگین سری زمانی قبل و بعد از سال جهش به کمک آزمون منویتنی ارزیابی شد. یافتهها نشان داد که مقادیر بارش دریافتی طی ماههای مختلف سال در ایستگاه همدید ایلام ایستا نیست. نوع روند و نرخ تغییرات در ماههای مختلف سال یک اندازه و همسان نیست. در ماههای پربارش ایلام، مقادیر بارش دریافتی روند نزولی و معناداری را از خود نشان میدهند. درحالیکه در ماههای کم بارش و خشک، مقدار بارشدریافتی ایلام روند مثبت و افزایشی را نشان میدهند. نرخ کاهشی مقدار بارش دریافتی ماه اسفند نسبت به سایر ماهها بیشینه است. در ماه اسفند به ازایهر دهه 1/36، فروردین 3/19 و در اردیبهشت 2/12 میلی متر از مقدار بارش کاسته شده است. درمجموع مقدار بارش سالانه در این ایستگاه 57/12 میلیمتر کاهشیافته است همچنین یافتهها نشان داد که روند زمان بارشهای دریافتی دورهی خشک و گرم سال افزایشی است اما زمان بارش دریافتی اغلب ماههای دیگر سال کاهشی است. کاهش زمان بارش در اسفندماه بیش از دو ماه دیگر است. در اردیبهشتماه زمان بارش 12/2 درصد کاهش داشته است؛ اما در شهریورماه 2/0 و مهرماه 28/0 درصد در هر دهه افزایش داشته است.