ارائه الگوی مفهومی به کارگیری اینترنت اشیا در خدمات نوین کتابخانه‌های دیجیتال ایران

نویسندگان

1 گروه علم اطلاعات و دانش شناسی؛ دانشگاه قم،قم، ایران

2 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی؛ دانشگاه علامه طباطبائی(ره)؛ تهران، ایران

3 دانشگاه آزاد اسلامی؛ واحد همدان؛ همدان، ایران؛

doi
10.35050/JIPM010.2020.036
چکیده

در عصر اطلاعاتی رقابتی امروز، کتابخانه‌ها، چه سنتی و چه دیجیتال، بیش از هر زمانی دیگر باید در تکاپوی ارائه خدمات نوین برای راضی نگه‌داشتن کاربرانشان باشند. اینترنت اشیا از جمله پدیده‌هایی است که می‌تواند در ارائه خدمات کتابخانه‌ای تازه به کمک کتابخانه‌های دیجیتال بیاید. هدف کلیدی این مقاله ارائه الگویی جهت بهره‌برداری از اینترنت اشیا در ارائه خدمات در کتابخانه‌های دیجیتال ایران است. برای دستیابی به این هدف، نخست نوشته‌هایی در پیوند با این موضوع کاوش و معیارها و شاخص‌های الگوی مذکور استخراج شد. به این معیارها و شاخص‌ها با مشاهده کتابخانه‌های دیجیتال در دنیای واقعی پرداخته شده است. یک پنل «دلفی» متشکل از 14 متخصص اعتبار الگوی پیشنهادی را در سه دور بررسی کردند. سرانجام، الگویی دربردارنده شش معیار فراگیر (ویژگی‌های ‌سخت‌افزاری، امکانات نرم‌افزاری، زیرساخت‌های شبکه‌ای و مخابراتی، استانداردهای لازم، مسائل امنیتی، و ویژگی‌های منابع انسانی) و 83 شاخص برای کاربست اینترنت اشیا در خدمات کتابخانه‌های دیجیتال ارائه شد. این الگو می‌تواند نقشه راهی برای کتابخانه‌هایی باشد که در صدد بهره‌برداری از اینترنت اشیا برای ارائه خدمات نوین هستند. نتایج این پژوهش در ارتقای سطح کیفی کتابخانه‌های دیجیتال و تسهیل تعامل بین کاربران و این نوع کتابخانه‌ها مفید و مؤثر است.