ارزیابی ساختاری فرمت مستندات مارک‌ایران در اصطلاحنامه پزشکی فارسی بر اساس مدل مرجع کتابخانه‌ای ایفلا(LRM)

نویسندگان

1 دانشکده پیراپزشکی؛ دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی؛ تهران، ایران

2 دانشکده پیراپزشکی؛ دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی؛ تهران، ایران

3 کتابخانه ملی و مرکز استاد ایران

4 دانشکده پیراپزشکی؛ دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی؛ تهران، ایران

doi
10.35050/JIPM010.2020.041
چکیده

یکی از تحولات اخیر در حوزه سازماندهی اطلاعات، ایجاد پیوند و ارتباط میان پیشینه‌های فراداده‌ای بر اساس الگوهای مفهومی است. این امر زیرساخت‌های لازم برای پیاده‌سازی روش «داده‌های پیوندی» در فهرست‌های کتابخانه‌ای را فراهم می‌سازد. یکی از جدیدترین الگوهای مفهومی ارائه‌شده توسط «فدراسیون بین‌المللی انجمن‌ها و مؤسسات کتابداری (ایفلا)»، مدل مفهومی مرجع کتابخانه‌ای است. این پژوهش با هدف تعیین کارکردپذیری پایگاه «اصطلاحنامه پزشکی فارسی» مبتنی بر «مارک ‌ایران» بر اساس مدل مرجع کتابخانه‌ای «ایفلا» انجام پذیرفته ‌است. پژوهش با روش پیمایشی-تحلیلی-تطبیقی با رویکرد کیفی است. جامعه آماری متشکل از کل پیشینه‌های «اصطلاحنامه پزشکی فارسی» موجود در نرم‌افزار جامع «کتابخانه ملی (رسا)» است که در زمان انجام پژوهش، شامل 9190 پیشینه بوده ‌است. ابتدا، ماتریس انطباق بین مدل مرجع کتابخانه‌ای با فرمت مستندات «یونی مارک» و سپس، با فرمت مستندات «مارک ایران» تهیه شد وپس از تأیید توسط متخصصان، عناصر موجود در مدل مرجع کتابخانه‌ای کمّی‌سازی شد. پس از آن، میزان انطباق ساختاری بر اساس اختصاص امتیازهای وزنی به عناصر مدل، محاسبه شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و نرم‌افزار SPSS23 انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد که میزان انطباق فرمت مستندات مارک ‌ایران به‌‌لحاظ ساختاری با مدل مرجع کتابخانه‌ای 83/33‌درصد است. «اصطلاحنامه پزشکی فارسی» از لحاظ ساختاری با مدل مرجع کتابخانه‌ای 83/29درصد انطباق دارد. عناصر مدل مرجع کتابخانه‌ای در فرمت مستندات «مارک ایران» در «اصطلاحنامه پزشکی فارسی»، هم از لحاظ تعداد و هم از لحاظ نوع فیلد دارای انطباق قابل قبولی است.