تجلی نظریه انسان کامل ابن عربی در رمان معاصر عربی(مطالعه موردی رمانهای جبل قاف و موت صغیر)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران.
2 دکترای گروه زبان و ادبیات عربی-دانشکده ادبیات و علوم انسانی-دانشگاه تهران-تهران-ایران
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی-دانشکده ادبیات و علوم انسانی-دانشگاه خوارزمی-کرج-ایران
doi
10.22034/iw.2026.556028.1856چکیده
نظریه انسانکامل یکی از اساسیترین موضوعات در اندیشه ابن عربی محسوب میشود و بنمایه شکلگیری داستانهای عرفانی عربی بوده است. بررسی آثار ادبی ناظر به زندگی و نظریات ابن عربی، علاوه برآشکارکردن تکنیکهای به کارگیری مفاهیم عرفانی و آموزههای تصوف در قالب داستان و در حوزه ادبیات، نوعی روش برای فراگیری مفاهیم انتزاعی عرفان را برای مخاطبان فراهم میسازد. بنابراین، جستارحاضر با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با هدف بررسی آموزههای مرتبط با نظریه انسانکامل همچون قوس نزول و صعود و تأنیث خلاق، به واکاوی دو رمان جبل قاف و موت صغیر پرداخته است. نتایج نشان میدهد که رمان جبل قاف با طرح موضوعاتی چون اسماء الهی و استعاره مفهومی کتابخانه، قوس نزولی انسان کامل را به تصویر کشیده است. درحالی که رمان موتصغیر در قالب سفر قهرمان به ماجرای تلاشهای ابن عربی در راه یافتن اوتاد خود توجه داشته و به تلاش او در تکمیل قوسصعود برای رسیدن به مقام قطبیت پرداختهاست.