تحلیل روش پس پردازش خروجی مدلهای دینامیکی با استفاده از دادههای شبکه بر روی خشکسالی شمال غرب ایران
نویسندگان
1 مدیرگروه پژوهشی اقلیم شناسی بلایای جوی، پژوهشکده اقلیم شناسی، مشهد، ایران
2 مدیر گروه آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 استاد گروه آب و هواشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 رئیس پژوهشکده اقلیم شناسی، مشهد، ایران
5 کارشناس پژوهشی پژوهشکده اقلیم شناسی، مشهد، ایران
doi
چکیده
از دیرباز پیش بینی وضعیت بارش و بررسی ناهنجاری خشکسالی در حوضه های آبریز شمال غرب کشور ایران به دلیل حساسیتی که دریاچه ارومیه نسبت به میزان آبدهی حوضه های مربوطه دارد یکی از مهمترین چالش ها در مدیریت بهینه منابع آبی بوده است و مدیریت سرمایه های عظیم منابع آبی و تولید انرژی کشور در منطقه مذکور به شدت متاثر از این عوامل است. بنابراین با توجه به نوسانات پارامترهای اقلیمی و وقوع رفتارهای غیرمتعادل در الگوی بارش کشور، استفاده از روش های دینامیکی می تواند کمک بسیاری را در تبیین این شرایط ایفاد نماید. در این تحقیق، بدلیل توزیع نامناسب داده های دیده بانی شده، ابتدا با استفاده از داده های بارش شبکه آفرودیت و بکارگیری روشهای پس پردازش MOS بر روی خروجی مدل پیش بینی دینامیکی MRI-CGCM3 در یک دوره 28 ساله (2007- 1980 میلادی)، بارش شبکه ای مدل پس پردازش شده و با وزن دهی متغیرهای اقلیمی خروجی مدل دینامیکی برای هر سلول شبکه دادهو با تعیین ضرایب مدل آماری همبستگی چند متغیره، عمل پس پردازش کامل گردید و خطاهای سیستماتیک خروجی مدل جهت استفاده در مقیاس های کوچک تا حدود زیادی کاهش یافت. سپس داده های پیش بینی پس پردازش شده مدل دینامیکی، جهت محاسبه شاخص خشکسالی (SPI) در راستای ارائه پیشآگاهی خشکسالی استفاده گردید و توانمندی روش پس پردازش انتخاب شده با استفاده از شاخص های ارزیابی مورد سنجش قرار گرفت. نتایج نشان داد که اعمال پس پردازش آماری بر روی خروجی مستقیم مدل دینامیکی موجب بهبود پیش بینی ماهانه بارش تا میزان 29درصد در روش پس پردازش انتخابی میشود. صحت پیش بینی شاخص خشکسالی SPI می تواند به مقدار 22.3 3/22 درصد نسبت به حالت بدون پس پردازش افزایش یافته به طوریکه این میزان بعد از اجرای پس پردازش به5/79 درصد رسید.