نقش قواعد مثلثاتی در عناصر معماری ایران از دیدگاه غیاثالدین جمشید کاشانی
نویسندگان
1 دانشگاه یاسوج
2 دانشگاه آزاد اسلامی
3
4 دانشگاه علوم پزشکی ایران
doi
10.30465/ps.2020.5670چکیده
کاربرد قواعد محاسباتی سهم عمدهای در هماهنگی نسبتها و عناصر معماری دارد. علم هندسه و کاربرد آن یکی از اصلیترین ویژگیهای معماری ایران است و توسعۀ آن در معماری ایران از سدههای هشتم و نهم آغاز شد و تا قرن دهم ادامه یافت. آنچه که از حیث مطالعات مثلثاتی عناصر معماری ایران در عصر تیموری مد نظر میباشد بهرهگیری از دیدگاه ریاضیدان و اندیشمند قرن نهم، غیاثالدین جمشید کاشانی1، در اندازهگیری، محاسبات و قاعدهمند کردن این عناصر است. یکی از دستاوردهای غیاثالدین تثلیث زاویه و دایره است که تکمیل کنندۀ مثلثات و مقاطع مخروطی خیام میباشد. هدف این پژوهش پاسخ به این پرسش است که: آیا محاسبات و ایدههای ریاضیدان ناموری چون کاشانی قابلیت به کار گرفته شدن در صنعت معماری را دارد؟ مبانی نظری پژوهش حاضر به دنبال پاسخ این سوال است که: آیا بین مباحث نظری و عملی هندسه و معماری ارتباط وجود دارد؟ در این پژوهش، بر اساس نسخ بهجا مانده از ریاضیدانان ایرانی، ریشۀ قواعد محاسباتی و ترسیمی برخی از عناصر معماری که از نظر پژوهشگر با قضیۀ منلائوس مرتبط است، توسط زبان برنامهنویسی پایتون در نرمافزار راینو ارزیابی میشود. نتایج نشان میدهد که محاسبات و ترسیمات کاشانی فقط تمرین عملی نظری نبوده و از قوانین مثلثاتی در ایستایی و پایداری عناصر معماری که تا قبل از آن برخی از آنها تخریب میشدند استفاده شده است.
