ارزیابی مشروعیت ساخت و کاربرد تونل‌‌های نظامی از منظر مبادی حقوقی حاکم بر مخاصمات مسلحانه

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق بین‌الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 استاد تمام گروه حقوق عمومی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.29252/jlr.2022.223745.1997
چکیده

گروه‌ها و بازیگران مسلح غیردولتی همواره به منظور ایجاد موازنه در مواجهه با قدرت‌های متمول، متوسل به ابتکارات و نوآوری‌های متعدد شده‌اند. در این میان تونل‌های‌ نظامی از جمله ابداعات منحصربه‌فردی است که ضمن فرسایشی‌سازی جنگ و غیرقابل پیش‌بینی کردن آن، بر توانمندی نظامی طرفین توازن می‌بخشند و امکان فائق آمدن گروه‌های مسلح را به جهت توازن قوای بدست آمده دوچندان می‌گردانند. ساخت و به‌کارگیری تونل‌ نظامی در مخاصمات همواره در نزد کاربران به جهت کاربرد‌های متنوع آن جذاب باقی‌مانده است که و به یک راهکار متمایز و استیلا بخش در میادین بدل گشته است. لیکن تونل‌های نظامی تاکنون موضوع هیچ یک از قوانین حقوق مخاصمات مسلحانه قرار نگرفته‌اند و چگونگی وضعیت حقوقی آن سؤال‌برانگیز باقی مانده است. دل مشغولی اصلی نگارش تحقیق، یافتن چارچوب حقوقی مدون و قابل اعمال بر تونل‌های نظامی به وسیله تحلیل داده‌های اسنادی و توصیفی است تا جنبه‌های مبهم و مجهول این پدیده متجلی گردد. به نظر می‌رسد کاربرد تونل‌های نظامی در صحنه مبارزات، علی‌رغم چالش‌های حقوقی بسیار در مقایسه با سایر پدیده‌های نظامی، تابعی از اصول و مقررات کلی حقوق بین‌الملل بشردوستانه باشد که به عنوان سلاح یا روش جنگی واجد آثار حقوقی بعضاً متمایز است.