امکان‌سنجیِ حمایت از الگوریتم‌هایِ به کار رفته در هوش مصنوعی در قالبِ کپی‌رایت: مطالعۀ تطبیقی در اتحادیۀ اروپا و آمریکا

نویسندگان

1 گروه حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استاد گروه حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
10.52547/jlr.2023.230675.2453
چکیده

مادۀ خام و اولیۀ هر هوش مصنوعی الگوریتمی است که به عنوانِ خوراک (ورودی) به آن داده می‌شود و از این الگوریتم فرآیندها یا فرآورده‌هایی (خروجی) خلق و یا حاصل می‌شود. پرسشِ اصلی این است که آیا از الگوریتم‌هایِ جانمایی شده در هوش مصنوعی می‌توان در قالبِ نظامِ کپی‌رایت حمایت به عمل آورد؟ مطالعۀ تطبیقی در اتحادیۀ اروپا و ایالت متحدۀ آمریکا نشان می‌دهد که نظر به انواع و کارکردِ متنوعی که الگوریتم‌ها دارند به تفکیک و حسبِ مورد دارای درجه‌ای از اصالت و خلاقیت هستند و صرفِ دارا بودنِ بعدِ فنیِ آن‌ها نمی‌تواند نافیِ استحقاقِ آن‌ها در قابلیت حمایت تحت نظام کپی‌رایت باشد. قانون‌گذارِ ایران در خصوص چنین موضوعی مسکوت است لذا در این نوشتار با روشی تحلیلی-توصیفی و نیز با استفاده از تجربۀ کشورهایِ اتحادیۀ اروپا و امریکا، در صددِ استخراجِ قاعده‌ای هستیم که بر مبنایِ آن بتوانیم الگوریتم‌هایِ قابل حمایت تحت پوشش کپی‌رایت را در نظامِ حقوقیِ ایران مورد شناسایی قرار دهیم.