فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پ‍‍ژوهش کوشش می‌شود از رهگذر بررسی یک پیکرۀ نوشتاری، یعنی کتاب دستور شهریاران که از متن­های مهم دورۀ صفویه است، تحلیل و تبیینی پذیرفتنی برای ورود واژه­های ترکی به زبان فارسی به دست داده شود. متن­هایی از نوع متن یادشده، افزون بر ارزش تاریخی، به لحاظ زبان­شناسی نیز اهمیت دارند؛ بدین دلیل که با بررسی آن‌ها به اطلاعات مهمی دربارة وضعیت زبان فارسی و دیگر زبان­های رایج در ایران در دورۀ نگارش آن‌ها دست می­یابیم. این پژوهش نشان می­دهد که واژه‌های ترکی در برخی از حوزه­ها به صورت انبوه وارد زبان فارسی شده­اند و کاربرد آن‌ها در زبان فارسی تا حدود صد سال پیش تداوم یافته است. واژه­های ترکی واردشده در زبان فارسی، دامنۀ چشم­گیری از مفاهیم سیاسی، نظامی، حکومت­داری و... را بیان می­کرده­ و می­کنند. دلایل بسیاری می­توان برای پرکاربردشدن واژه­های ترکی در زبان فارسی برشمرد که از جملۀ آن‌ها پیوندهای دیرین مردمان ایرانی با ترک­زبان­ها، تماس دیرپای دو زبان فارسی و ترکی، ارتباط­های ایران با همسایگان ترک­زبان خود و حاکمیت دودمان­های ترک­زبان بر ایران است. در نتیجۀ دگرگونی­هایی که در یک سدۀ اخیر در ایران به وجود آمده، بخش زیادی از واژه­های ترکی واردشده به زبان فارسی رفته­رفته مهجور و کم­کاربرد شده­اند.