طراحی مدل کیفیت فراداده: موردکاوی سامانه ثبت پایاننامه/ رساله در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران
نویسندگان
1 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)
2 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)
3 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)
doi
10.35050/JIPM010.2019.012چکیده
پژوهشهای اخیر نشان میدهد که داده بهعنوان یکی از ارزشمندترین منابع هر سازمان شناخته میشود. از سوی دیگر، امروزه دادههای علم و فناوری در رشد و توسعه هر کشور به پایه و عنصری کلیدی تبدیل شده است. سامانه «گنج» نقشی کلیدی در اشاعه علم و فناوری در کشور و ارائه خدمات به پژوهشگران در راستای انجام پژوهشهای اثربخش و کارا بر عهده دارد. بر این اساس، کیفیت عملکرد این سامانه یکی از عوامل تأثیرگذار در این مأموریت محسوب میگردد. از سوی دیگر، بخش عمده مشکلات کیفی مشاهدهشده در حوزه اشاعه اطلاعات از سوی این سامانه، بهصورت ریشهای به خروجی سامانه دیگری با عنوان سامانه «ثبت» برمیگردد که در مرحله آغازین کلانفرایند ثبت، سازماندهی و اشاعه اطلاعات قرار دارد. تعیین وضعیت (یا سطح کیفیت) مطلوب در هر فیلد از فراداده از جنبههای کیفی مختلف مانند دقت، صحت، نامتناقضبودن، کاملبودن و ... یکی از حیاتیترین اقدامات در حوزه کیفیت سامانه «ثبت» به حساب میآید. در پژوهش حاضر پس از بررسی مدلهای استاندارد مدیریت کیفیت داده، چارچوبی جامع بهمنظور تعیین ابعاد کیفیت سامانه «ثبت» ایجاد شد. مدل مدیریت کیفیت جامع داده (TDQM) بهعنوان یکی از پرکاربردترین مدلهای کیفیت داده بهمنظور ارزیابی اجزای سامانه از چهار بعد اصلی ذاتی، دسترسپذیری، زمینهای، و نمایشگری انتخاب شد. سپس، در قالب طرح کیفیت سامانه «ثبت»، عوامل کلیدی در کنترل کیفیت سامانه «ثبت» تعیین خواهد شد. طرح کیفیت داده ارائهشده پس از اعتبارسنجی توسط کارگروه خبرگان بهعنوان مرجع تعیین عدم انطباقهای آتی دادهها قرار گرفت. در انتهای پژوهش حاضر، اقدامات کاربردی بهمنظور ارتقای کیفیت این سامانه نیز ارائه شد.