الگوی ارتقای پایداری سازمانی از طریق کاربرد سازوکار منتورینگ در توسعه سرمایه انسانی با رویکرد آمیخته

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه، ساوه، ایران

2 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساوه، ساوه، ایران

3 دانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساوه، ساوه، ایران

4 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

doi
10.22034/qjimdo.2025.493168.1725
چکیده

زمینه و هدف: پایداری سازمانی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین اهداف استراتژیک در سازمان‌ها شناخته می‌شود و دستیابی به آن مستلزم تمرکز بر توسعه سرمایه انسانی است. در این راستا، منتورینگ به‌عنوان یکی از سازوکارهای کارآمد برای پرورش و توانمندسازی کارکنان نقش به سزایی ایفا می‌کند. بر این اساس، این پژوهش با هدف طراحی الگویی برای ارتقای پایداری سازمانی از طریق به‌کارگیری سازوکار منتورینگ در توسعه سرمایه انسانی انجام شده است. روش‌شناسی: این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش، پژوهشی آمیخته است. در بخش کیفی راهبرد تحلیل مضمون و در بخش کمی از راهبرد توصیفی پیمایشی استفاده شد. جامعه آماری پژوهش شامل خبرگان دانشگاهی و مدیران اجرایی سازمان تامین اجتماعی بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله برفی و اشباع نظری تعداد 15 نفر انتخاب شدند. در این پژوهش از ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده شد. جامعه آماری بخش کمی شامل 378 نفر از کارشناسان توسعه منابع انسانی سازمان تامین اجتماعی بود که بر اساس فرمول نمونه‌گیری تعداد 180 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه محقق ساخته بود.   یافته‌ها: بر اساس پیشینه تحقیق و همچنین مصاحبه‌های انجام شده،  ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های مدل توسعه سرمایه انسانی، راهبری پرورشی و پایداری سازمانی شناسایی شدند. بر اساس یافته‌های پژوهش، توسعه سرمایه انسانی شامل سه مفهوم فراگیر و 6 مفهوم سازمان‌دهنده و 44 مفهوم پایه، راهبری پرورشی شامل سه مفهوم فراگیر و 7 مفهوم سازمان‌دهنده و 27 مفهوم پایه و پایداری سازمانی شامل دو مفهوم فراگیر و 6 مفهوم سازمان‌دهنده و 54 مفهوم پایه بود. تحلیل داده‌های کمی حاکی از برازش مناسب مدل تحقیق و روابط پیش بینی شده در مدل پژوهش بود. نتیجه‌گیری: منتورینگ، با ایجاد محیطی حمایتی و انتقال دانش، مهارت‌ها و ارزش‌های سازمانی می‌تواند به بهبود عملکرد کارکنان و ارتقای توانمندی‌های آن‌ها منجر شود. این فرآیند نه‌تنها به تقویت بهره‌وری و کارایی سازمان کمک می‌کند، بلکه زمینه‌ساز تحقق اهداف پایداری در بلندمدت می‌شود.