ترسیم ساختار فکری حوزه علم اطلاعات و دانششناسی ایران بر اساس تحلیل همرخدادی واژگان
نویسندگان
1 دانشگاه پیام نور
2 دانشگاه پیام نور
3 دانشگاه پیام نور
doi
10.35050/JIPM010.2019.026چکیده
پژوهش حاضر با هدف ترسیم ساختار حوزه علم اطلاعات و دانششناسی ایران در «پایگاه استنادی علوم جهان اسلام»، در دو دوره زمانی پنجساله طی سالهای 1385 تا 1394 انجام شده است. این پژوهش از لحاظ هدف، از نوع پژوهشهای کاربردی علمسنجی بوده و با استفاده از روش تحلیل همرخدادی واژگان انجام گرفته است. جامعه پژوهش را 2467 مقاله تشکیل میدهند که در مجلههای علمی-پژوهشی حوزه علم اطلاعات و دانششناسی ایران در «پایگاه استنادی علوم جهان اسلام» نمایه شدهاند. برای تجزیه و تحلیل و آمادهسازی دادهها و همچنین ترسیم نقشهها از نرمافزارهای «اسپیاساس»، «بیباکسل» و «یوسیآینت» استفاده شده است. یافتههای پژوهش نشان داد که در بازه زمانی اول، 7 خوشه و در بازه زمانی دوم، 13 خوشه موضوعی تشکیل شده است که در هر دو دوره زمانی خوشه علمسنجی مهمترین خوشه است. با وجود همپوشانی نسبی بین موضوعات دو دوره، موضوعات در دوره دوم از تعداد و وسعت بالاتری برخوردار بودند. در هر دو دوره زمانی مورد بررسی، کلیدواژه «دانشگاه» بهترتیب با فراوانی 82 و 149 پرتکرارترین کلیدواژه به شمار میآید. کلیدواژههای «نشریات» و «کتابخانههای دانشگاهی» با فراوانی 54 و 108 بهترتیب در دوره اول و در دوره دوم در جایگاه بعدی قرار دارند. از تفاوتهای اصلی موضوعات دوره دوم نسبت به دوره اول حضور موضوعات مرتبط با فناوری اطلاعات نظیر «کتابخانه دیجیتال»، بیش از گذشته است.