فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افزایش حجم چشمگیر داده‌ها و استفاده از آن‌ها جهت بهبود کیفیت تصمیمات مدیریتی از معضلات کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی است. در این میان ابزار پرتوان داده‌کاوی می‌تواند با تحلیل داده‌ها به‌منظور پیش‌بینی و تحلیل تراکنش‌های کاربران و جلوگیری از اتلاف وقت آن‌ها در استفاده از اطلاعاتِ مفید از میان انبوه داده‌ها به تشخیص الگوهای معتبر و رابطه‌های نامعلوم بپردازد و کتابخانه‌ها را در تصمیم‌گیری‌های راهبردی و مدیریت اثربخش یاری ‌رساند. این مطالعه با استفاده از رویکرد قوانین انجمنی که یکی از روش‌های داده‌کاوی است، در صدد تحلیل تراکنش‌های امانت کاربران و کشف الگوی دسترسی آن‌هاست. در این مطالعه توصیفی که از نوع مقطعی است، داده‌های مورد نیاز از تراکنش‌های کاربران کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی «دانشگاه علوم پزشکی همدان» جمع‌آوری شد و پس از اعمال پیش‌پردازش بر روی این داده‌ها در نهایت، 132833تراکنش‌ 6636 نفر از کاربران طی بازه  زمانی سه ساله به‌روش سرشماری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که بیشترین تراکنش‌ها و مراجعات با نمره 24/4 ± 20/7، مربوط به دانشجویان و بیشترین دیرکرد و مدت‌زمان امانت به‌ترتیب با نمره 1396/9 ± 884/3  و 1765/3± 885/7 مربوط به اعضای هیئت ‌علمی بوده است. همچنین، قوانین حاصل از الگوریتم Apriori با ارائه الگوی دسترسی کاربران بر اساس اطلاعات جمعیت‌شناختی و تعیین وابستگی موضوعی منابع اطلاعاتی نشان داد که می‌تواند به‌عنوان الگویی مناسب در تحلیل و پیش‌بینی تراکنش کاربران مورد استفاده قرار گیرد. لذا، با بهره‌گیری از رویکرد قوانین انجمنی می‌توان نسبت به طراحی سیستم توصیه‌گر کتاب در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی اقدام نمود. مدیران و سیاست‌گذاران نیز می‌توانند با استفاده از این الگوها و قواعد، گام‌های تهیه و عرضه منابع اطلاعاتی خود را با نیازهای واقعی اعضا همسو سازند و از آن به‌طوری قابل‌توجه در امور فراهم‌آوری، مجموعه‌سازی، مدیریت و خدمات کتابخانه بهره ‌جویند.