مدیریت فرادادههای بافت سازمانی: مطالعه موردی طراحی و تدوین فرانمای ثبت فراداده مجموعه کتابخانههای دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
نویسندگان
1 دانشگاه علامه طباطبائی
2 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
3 دانشکده پیراپزشکی؛ دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی؛ تهران، ایران
4 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
doi
10.35050/JIPM010.2022.013چکیده
پژوهش حاضر با هدف بهبود مدیریت فرادادههای سازمانی و طراحی ثبت فراداده برای مجموعه کتابخانههای «دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی» با رویکرد تحلیلی-سیستمی انجام شد. جامعه پژوهش را پیشینههای فرادادهای موجود در 23 کتابخانه (مرکزی، دانشکدهای و بیمارستانی) وابسته به «دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی» تشکیل میدهند. برای گردآوری دادههای مربوط به اهداف و نیازهای بومی کتابخانههای یادشده برای تولید پیشینههای فرادادهای و مدیریت آنها، از پرسشنامه طراحیشده توسط پژوهشگر استفاده شد. پرسشنامه توسط مدیران کتابخانهها و کتابداران بخش پردازش و سازماندهی، و نیز با استفاده از روش مشاهده طراحیشده پایگاههای فرادادهای کتابخانههای عضو جامعه پژوهش توسط پژوهشگر تکمیل گردید. بر این اساس، اهداف، ویژگیها و نیازهای بومی کنونی کتابخانهها در زمینه تولید و مدیریت فرادادهها، و نیز خطمشیها و انتظارات آنها در آینده استخراج شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که انسجام و یکدستی در تولید و مدیریت فرادادهها بهمنظور توصیف و سازماندهی اشیای محتوایی، و همخوانی فرادادهها متناسب با اهداف و نیازهای بومی کتابخانههای مورد مطالعه در سطح مطلوبی قرار ندارد. به نظر میرسد عدم همخوانی یادشده ناشی از چند عامل بوده است که میتوان به مشخص نبودن تمامی ویژگیها و نیازهای بومی کتابخانهها (بهطور کلی بافت سازمانی) و نبودِ خطمشیهای مدون برای مدیریت فرادادهها، همچنین نبودِ دقت در تعیین اهداف و کارکردهای بومی مد نظر آنها از مدیریت فرادادهها اشاره کرد. در ادامه، برای مدیریت بهینه فرادادهها، «فرانمای ثبت فراداده کتابخانههای «دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی» متناسب با اهداف و نیازهای بومی شناساییشده آن کتابخانهها و بر اساس سیاهه وارسی طراحیشده مبتنی بر استانداردهای فرادادهای، شامل اهداف فرانما (بافت بومی و موجودیتهای دادهای)، اجزای رسمی توصیف (تعریف فرانما و فرانمای پیادهسازی) و اجزای فرانما (فرانمای فرادادهای و پروفایل کاربردی فرادادهای) طراحی گردید.
