فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرهنگ بر ادراکات، رفتار مدیریتی و تصمیم‌گیری‌های انسان تأثیر به‌سزایی دارد. اطلاع‌یابی هم فرایندی است که در آن کاربر دست به انتخاب می‌زند و تصمیم می‌گیرید که کدام منابع اطلاعاتی مرتبط با نیاز اطلاعاتی او هستند. بافت فرهنگی هر کشور با کشور دیگر متفاوت است و حتی در یک کشور، بافت‌های فرهنگی متفاوتی وجود دارد. بنابراین، بررسی تأثیری که فرهنگ بر رفتار اطلاع‌یابی کاربران دارد، بسیار ضروری است و در صورت تأیید وجود ارتباط بین نگرش‌های فرهنگی و قضاوت ربط، رویکرد بازیابی اطلاعات وارد مرحله‌ای جدید خواهد شد. هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر نگرش‌های فرهنگی دانشجویان کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی بر قضاوت ربط آن‌هاست. روش پژوهش پیمایشی-تحلیلی است و از دو پرسشنامه نگرش فرهنگی «هافستد» و تشخیص قضاوت ربط به ‌عنوان ابزارهای پژوهش استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش، متشکل از 50 نفر از دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه خوارزمی است که ورودی سال‌های 1393 تا 1395 بودند. جهت توصیف داده‌های آماری از میانگین و انحراف معیار و جهت تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی «پیرسون» و تحلیل رگرسیون همزمان به‌منظور بررسی رابطه بین دو متغیر استفاده شد. دیدگاه اجتماعی-شناختی، تأثیر بافت و زمینه‌ای را که کاربر در آن رشد کرده در نتایج جست‌وجوی اطلاعات بررسی می‌کند؛ اما تاکنون پژوهشی انجام نشده که به‌طور ویژه به بررسی تأثیر بافت نگرش‌های فرهنگی کاربران بر قضاوت ربط آنان پرداخته باشد. لذا، پژوهشگر در این پژوهش در پی بررسی ارتباط این دو متغیر با یکدیگر است. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که بین شاخص‌های فرهنگی و قضاوت ربط رابطه معنادار وجود دارد و در ارزیابی مدارک بازیابی‌شده، نباید صرفاً به ویژگی‌های نظام بازیابی اطلاعات اکتفا کرد، بلکه خود کاربر هم نقش اساسی در تصمیم‌گیری ایفا می‌کند. علاوه بر این، نه فقط ویژگی‌های فردی و حالات روانی کاربر، بلکه ویژگی‌های فرهنگی جامعه‌ای که فرد در آن زندگی کرده است نیز در این زمینه بسیار مؤثر خواهد بود.بر اساس نتایج این پژوهش، دانشجویانی که از نگرش فرهنگی فاصله قدرتِ کم برخوردارند (یعنی دانشجویانی که سعی می‌کنند تا حد امکان، نابرابری‌ها در قدرت، ثروت و رقابت را در بین خود کاهش دهند و از این نابرابری‌ها و تبعیض‌ها پشتیبانی نمی‌کنند)، قضاوت ربط خوبی دارند (r=0.315). بالاترین رابطه بین دو متغیر پژوهش مربوط به قضاوت ربط و شاخص جمع‌گرایی دانشجویان است (0.508=r) همچنین، مشخص شد که از بین شاخص‌های نگرش ‌فرهنگی، نگرش زن‌سالاری است که با قضاوت ربط کمترین رابطه معنادار را دارد (0.212=r) و نیز تنها شاخصی که رابطه معکوس با قضاوت ربط دارد، اجتناب از عدم اطمینان است (0.249=r).