تحلیل و ارزشیابی مدل‌های اکوسیستم داده حکومتی باز

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشکده علوم سیاسی، دانشگاه امام صادق(ع)

3 دانشکده مدیریت؛ دانشگاه تهران

4 دانشگاه تهران

doi
10.35050/JIPM010.2019.050
چکیده

تبدیل داده منتشرشده توسط حکومت به یک ارزش و اثر اجتماعی خودبه‌خود صورت نمی‌پذیرد و به بستری از بازیگران با کارکردهای مختلف نیاز دارد که با فعال و مرتبط‌کردن آن‌ها با یکدیگر می‌توان شاهد استفاده از داده بود. به مجموع این بازیگران، ذی‌نفعان و کارکردهای آن‌ها، اکوسیستم داده حکومتی باز گفته می‌شود. پژوهش حاضر با هدف فهم اکوسیستم داده حکومتی باز و تحلیل مدل‌های منتخب اکوسیستم آن شکل گرفته است. پژوهش حاضر یک پژوهش با رویکرد کیفی اکتشافی است که در صدد است با تحلیل محتوای مدل‌های بین‌المللی اکوسیستم داده حکومتی باز، عناصر و مؤلفه‌های آن‌ها را مورد ارزیابی قرار داده و وجود یک مدل شایسته برای سیاست‌گذاری در حوزه را مورد بررسی قرار دهد. بدین ‌جهت، مدل‌های اکوسیستم داده حکومتی باز شناسایی و محتوای آن با روش تحلیل محتوا استخراج گردیده و سپس، بر اساس شش شاخص اصلی به ارزشیابی آن‌ها پرداخته شد. واحد مطالعه در این پژوهش، مدل‌های اکوسیستم داده حکومتی باز است و روش نمونه‌گیری، نمونه‌گیری هدفمند است. در مرحله اول با جست‌وجو و بررسی مدل‌های اکوسیستم داده حکومتی باز، 36 مدل اولیه شناسایی شد. در نهایت، پژوهشگران با مطالعه این مدل‌ها و شناسایی مشابه‌ها و تجمیع برخی مدل‌ها و بر اساس نمونه‌گیری هدفمند، 12 مدل برگزیده اکوسیستم را انتخاب و آن را مورد ارزیابی قرار دادند. دلیل انتخاب این 12 مدل نیز جامعیت، تأثیرگذاری، و ظرفیت آن‌ها به ‌نسبت کاربردهای متنوع مورد نظر از آن‌ها بوده است. با بررسی مدل‌های موجود مشخص شد که هنوز مدل جامع و مناسبی از اکوسیستم داده حکومتی باز که بتواند مبنای توسعه سیاستِ داده حکومتی باز قرار بگیرد وجود ندارد و خلاصه‌گویی یا کلی‌گویی، توجه به بخشی از اکوسیستم، به‌کارگیری رویکرد چرخه‌ای یا زنجیره ارزش به‌جای رویکرد اکوسیستم، و موردکاوی و اختصاصی‌بودن برخی از مدل‌ها به یک تجربه یا حوزه خاص، از نقاط ضعف مدل‌های اکوسیستم است