فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه، اَبَرمجله‌های دسترسی آزاد نقش بسیار مهمی در ارتباطات علمی ایفا می‌کنند. پژوهش حاضر با هدف معرفی هشت‌ اَبَرمجله برجسته جهانی و مطالعه وضعیت آن‌ها در بازه زمانی پنج‌ساله 2012 تا 2016 انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، نوعی مطالعه توصیفی است که با استفاده از شاخص‌های علم‌سنجی انجام شده است. جامعه پژوهش از 195011 مقاله منتشرشده در هشت اَبَرمجله در سال‌های 2012 الی 2016 و نمایه‌شده در پایگاه «وب‌آوساینس» تشکیل شده است. داده‌های پژوهش با مراجعه به پایگاه‌های «وب‌آوساینس»، «جی‌سی‌آر»، و «این‌سایتس» از محصولات مؤسسه «کلریویت انلیتیکس» گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار «مایکروسافت اکسل» مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفته است. تعداد مقاله‌های منتشرشده در این هشت اَبَرمجله در سال 2016 نسبت به سال 2012 با رشد تقریبی 101 درصدی همراه بوده است. در بازه زمانی پنج‌ساله مورد مطالعه، در مجموع، 195011 مقاله در هشت اَبَرمجله منتشر شده‌ که با در نظر گرفتن هزینه انتشار مقاله در هر مجله، رقمی در حدود 300 میلیون دلار برای انتشار آن پرداخت شده است. مقاله‌های منتشرشده در اَبَرمجله‌ها در مقایسه با میانگین کلی پایگاه «وب‌آوساینس» از اثرگذاری استنادی بالاتری برخوردار بوده‌اند. همچنین، مطالعه عملکرد هشت اَبَرمجله نشان داد که در مجموع، 91/6درصد مقاله‌ها و 96/1درصد استنادهای مجله‌های مورد مطالعه به دو مجله‌ PLoS One و Scientific Reports تعلق داشته است. بیشترین سهم مقاله‌های منتشرشده در این مجله‌ها به‌ترتیب، به حوزه‌های موضوعی بیو‌شیمی و بیولوژی مولکولی، علوم چند‌رشته‌ای، علوم اعصاب، سرطان‌شناسی و ایمنی‌شناسی اختصاص داشته است. همچنین، کشورهای ایالات متحده، چین، انگلستان، آلمان و ژاپن دارای بیشترین تعداد برون‌دادهای پژوهشی در هشت اَبَرمجله بوده‌اند. نتیجه‌ این‌که در سال‌های اخیر ناشران برجسته دنیا تقاضای بازار جهت انتشار برون‌دادهای پژوهشی را درک کرده و به ایجاد اَبَرمجله‌ها اقدام نموده‌اند و پیش‌بینی می‌شود که این روند در سال‌های آتی نیز ادامه داشته باشد.