فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مصورسازی اطلاعات یکی از حوزه‌های پژوهشی جدید در زمینه نمایش و بازیابی اطلاعات انبوه است. با توجه به اهمیت ویژه‌ای که بخش پایان‌نامه‌ها در کتابخانه‌های دانشگاهی دارند، در پژوهش حاضر با استفاده از ابزارهای مصورسازی اطلاعات به تسهیل فرایند بازیابی اطلاعات پایان‌نامه‌ها پرداخته شده است. هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر طراحی گراف موضوع- عنوان بر میزان رضایت کاربران از فرایند بازیابی موضوعی پایان‌نامه‌هاست. در این پژوهش با استفاده از ابزار مصورسازی اطلاعات پرفیوز، یک سیستم بازیابی اطلاعات طراحی شده است و در آن اشتراک موضوعی بین پایان‌نامه‌های گروه‌های آموزشی «دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز» به‌صورت مصور و در قالب گراف موضوع- عنوان نمایش داده شده است. ‌در نهایت، با استفاده از پرسشنامه استاندارد سنجش رضایت (QUIS)، میزان رضایت کاربران، یعنی تمام کتابداران دانشکده‌های علوم پزشکی تبریز، از این سیستم بازیابی اطلاعات ارزیابی شده است. در سیستم بازیابی اطلاعات طراحی‌شده، کاربران به ‌آسانی پایان‌نامه‌های دارای اشتراک موضوعی را بازیابی نموده و ارتباط‌های موضوعی بین آن‌ها را مشاهده می‌کنند. ‌در رضایت‌‌سنجی که از کاربران انجام گرفت، میزان رضایت کاربران از بخش‌های مختلف سیستم، در وضعیت «متوسط» و «زیاد» قرار دارد و در بین بخش‌های مختلف نرم‌افزار میزان رضایت از صفحه نمایش نرم‌افزار دارای بیشترین میانگین رضایت (3/69) با انحراف استاندارد (0/47) بوده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که استفاده از گرافیک و اصول مصور‌سازی در نمایش اطلاعات در جلب رضایت کاربران تأثیر زیادی داشته است و می‌تواند موفقیت یک سیستم بازیابی اطلاعات را در برآوردن نیازهای کاربران خود بهبود بخشد. بنابراین، پیشنهاد چنین سیستمی برای استفاده در فرایند بازیابی اطلاعات در کتابخانه‌های دانشگاهی بسیار مناسب بوده و اجرای آن جهت تسهیل فرایند بازیابی اطلاعات پایان‌نامه‌ها توصیه می‌شود.