پهنه بندی زیست اقلیم انسانی ایران

نویسندگان

1 دکتری اقلیم شناسی، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

doi
چکیده

در تحقیق حاضر با استفاده از شاخص دمای معادل فیزیولوژیک (PET)، که جزء جامع‌ترین و پرکاربردترین شاخص های زیست اقلیم انسانی است، سطح کشور در مقیاس ماهانه پهنه‌بندی شد. با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی[1] (GIS)، مقادیر محاسبه شده PET برای101 ایستگاه کشور با داده های محیطی(ارتفاع، طول و عرض جغرافیایی) ترکیب و نقشه های زیست اقلیم انسانی تهیه شد. براساس نقشه های ترسیم شده مقادیر شاخص PET از شمال به جنوب و از غرب به شرق کشور افزایش می یابد اما نقش ارتفاعات در شکل دهی شرایط زیست اقلیمی بسیار پررنگتر از طول و عرض جغرافیایی است. از حیث مساحتی که در منطقه آسایش اقلیمی قرار دارد مهر ماه با32 درصد از مساحت در رتبه اول قرار گرفته است و مطلوبترین شرایط زیست اقلیمی را داراست. در همین ارتباط در دی ماه 93 درصد از سطح کشور دارای تنش های سرمایی است و بعد از آن تیر ماه با تنش های گرمایی که در85 درصد از سطح کشور وجود دارد، بدترین شرایط زیست اقلیمی را دارا است. بیشترین و کمترین ضریب تغییرات مکانی زیست اقلیمی کشور بترتیب مربوط به دی و تیر ماه است. بر اساس365 نقشه روزانه زیست اقلیم انسانی، متوسط دمای معادل فیزیولوژیک سالانه کشور 2/18 درجه سانتیگراد است. روند تغییرات سالانه PET  نشان داد بازه زمانی آسایش اقلیمی در کشور کوتاه و به صورت دو دوره مجزا در ابتدا و انتهای فصل سرد سال واقع شده است. نتایج حاصل از این تحقیق می تواند در برنامه ریزی های محیطی، امور گردشگری و تورگردانی، ساخت و ساز و مسکن، بهینه سازی مصرف انرژی، پزشکی و سلامت، ورزشی و ... به کار گرفته شود. [1]. Geographical Information System