ارزیابی تأثیر بارگیری دستی گرده‌بینه‌ها بر بار فیزیولوژیکی کارگران جنگل

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم و مهندسی جنگل دانشکده منابع طبیعی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران

2 استادیار آزمایشگاه بهره برداری از جنگل، دانشکده جنگلداری و محیط زیست طبیعی، دانشگاهارسطو (Aristotle) ، یونان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران

4 دکتری علوم و مهندسی جنگل، مرکز‌ بذر‌ جنگلی خزر،‌ سازمان جنگل‌ها،‌ مراتع و آبخیزداری کشور، مازندران، ایران

5 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال، خلخال، ایران

doi
10.30466/jfrd.2023.54405.1634
چکیده

باوجود پیشرفت در مکانیزاسیون، فن‌آوری‌های برداشت چوب به­صورت نیمه­مکانیزه همچنان در بسیاری از کشورها  مانند جنگل‌کاری دست کاشت در شمال ایران متداول است. این نوع برداشت به عنوان یکی از خطرناک­ترین عملیات­کاری در جنگل نظر گرفته می­شود. نیازهای فیزیکی کار هنوز یکی از عوامل حیاتی بار کاری در بیشتر مشاغل در بخش جنگل­داری، به ویژه مشاغل مرتبط با بارگیری دستی است. هدف از این پژوهش بررسی حجم کار فیزیولوژیکی کارگر در حین بارگیری دستی در توده­های جنگل­کاری صنوبر در شمال ایران بود. پاسخ­های فیزیولوژیک 12 کارگر که در حال بارگیری دستی در طول یک شیفت کار عادی بودند، ارزیابی شد. قلب نگار پولار به­منظور ثبت ضربان قلب در حال کار روزانه  بر روی سینه 12 کارگر نصب شد. داده­های جمع­آوری شده برای محاسبه شاخص­های ضربان قلب که فشار کار وارده به کارگران را تعیین می­کند، استفاده شد. میانگین ضربان قلب در زمان کار، زمان استراحت و حداکثر ضربان قلب به ترتیب 42/132، 42/79 و 16/175 تپش در دقیقه بود. نتایج نشان داد که میانگین شاخص بار کار فیزیکی 55 است است که با کار خیلی سنگین مطابقت دارد. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که سن و شاخص توده بدنی کارگران با نرخ ضربان قلب در هنگام کار و وزن کارگران با نرخ ضربان قلب در حین کار و حداکثر نرخ ضربان قلب کارگران رابطه معنی­داری  دارد. نتایج پژوهش نیازهای فیزیولوژیکی بالایی را برای بارگیری دستی در منطفه مورد پژوهش نشان داد. افزایش سطح مکانیزاسیون با سرمایه­گذاری در تجهیزات مکانیزه ممکن است برای ارتقای سلامت و ایمنی کارگران مفید باشد.