دروازه اطلاعات علمی، پژوهشی، و فناورانه ایران: خدمتی نوین برای پژوهشگران ایرانی

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران(ایرانداک)

2 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران(ایرانداک)

3 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران(ایرانداک)

doi
10.35050/JIPM010.2018.001
چکیده

دروازه‌های اطلاعات موضوعی، دسترسی کنترل‌شده به پایگاه‌های اطلاعات موضوعی و با کیفیت لازم را در میان منابع بی‌کران وب برای پژوهشگران فراهم می‌سازند و آنان را از سردرگمی و سرگشتگی در میان این منابع نجات می‌دهند. هدف اصلی این پژوهش ایجاد دروازه اطلاعات منابع علمی، پژوهشی و فناورانه ایران به‌عنوان منبعی ارزشمند برای استفاده دانشگاهیان و پژوهشگران در داخل و خارج از ایران است. روش این پژوهش، پیمایش توصیفی و طراحی سیستم است. برای طراحی و ساخت این دروازه، نخست پیشینه دروازه‌های اطلاعات و سپس، دروازه‌های همانند در جهان بررسی شد. برای گزینش انواع منابع نیز یک سیاهه وارسی طراحی گردید. سپس، معیارهای ارزیابی پایگاه‌های اطلاعاتی مشخص و بر پایه معیارها کار جست‌وجو و گردآوری اطلاعات پایگاه‌های گوناگون انجام شد. بر پایه یافته‌ها، مهم‌ترین قالب‌های اطلاعاتی گردآوری‌شده ده قالب اصلیِ نشریه، ‌پایان‌نامه/ رساله، گزارش طرح پژوهشی،‌ همایش علمی، کتابخانه،‌ پروانه ثبت اختراع، سخنرانی، دوره کوتاه‌مدت آموزشی،‌ انجمن علمی، و کتاب دانشگاهی را در‌بر‌داشتند. دسته‌بندی موضوعی منابع نیز بر پایه شش موضوع اصلی علوم پایه، علوم پزشکی، فنی و مهندسی، کشاورزی و دامپزشکی، علوم انسانی، هنر و معماری، و موضوع‌های فرعی آن‌ها بود. سپس، زیرساخت نرم‌افزاری سامانه تولید و اطلاعات گردآوری‌شده در آن بارگذاری گردید. این سامانه که نخستین دروازه اطلاعاتی در ایران به شمار می‌رود، در نشانی dar.irandoc.ac.ir راه‌اندازی شد و در اختیار همگان قرار گرفت. از مهم‌ترین دستاوردهای کاربرد این سامانه می‌توان به فراهم‌ساختن فضایی مناسب برای دسترسی سریع دانشگاهیان و پژوهشگران به تازه‌ترین منابع اطلاعات علمی، پژوهشی، و فناورانه؛ ارائه اطلاعات آماری از منابع اطلاعات علمی، پژوهشی، و فناوری کشور در وب؛ کنترل کیفیت محتوا برای استفاده کاربران؛ و تشویق به‌اشتراک‌گذاری منابع تازه و باکیفیت موجود در شبکه برای استفاده پژوهشگران و دانشگاهیان اشاره کرد.