توسعه چارچوب مفهومی جهت ره‌نگاری مدیریت دانش سازمانی؛ تحلیل محتوای کیفی

نویسندگان

1 مدیریت فناوری اطلاعات؛ دانشگاه تربیت مدرس

2 مدیریت فناوری اطلاعات؛ دانشگاه تربیت مدرس

3 مدیریت فناوری اطلاعات؛ دانشگاه تربیت مدرس

4 مدیریت فناوری اطلاعات؛ دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.35050/JIPM010.2018.007
چکیده

دانش یک منبع استراتژیک اصلی برای توسعه توان رقابتی سازمان‌هاست. در عصر اقتصادی کنونی، مدیریت دانش به یک مزیت رقابتی برای سازمان‌ها تبدیل شده است. اما پیاده‌سازی آن هنوز هم با چالش‌هایی همراه است که پژوهشگران را به ‌سوی ارائه راهکارهایی سوق داده است. یکی از این راهکارها استفاده از ره‌نگاری مدیریت دانش است. ره‌نگاشت‌ها با تأمین یک تصویر کل‌گرایانه از انواع دانش مورد نیاز سازمان بر اساس استراتژی و محیط سازمان قادر به هدایت فرایند پیاده‌سازی مدیریت دانش خواهند بود. در ادبیات پژوهش نیز به اهمیت استفاده از ره‌نگاری در فرایند پیاده‌سازی مدیریت دانش اشاره شده‌ است. لذا، در این پژوهش چارچوب ره‌نگاری مدیریت دانش سازمان ارائه ‌شده‌ است. در فاز اول با استفاده از بررسی سیستماتیک ادبیات پژوهش، تحلیل محتوای کیفی، و مصاحبه با خبرگان ‌مؤلفه‌های اصلی ره‌نگاری مدیریت دانش سازمانی شناسایی می‌شود. این مؤلفه‌ها به هفت دسته کلی طبقه‌بندی شده‌اند: «شرایط علّی»، «مؤلفه‌های ره‌نگاشت مدیریت دانش»، «شرایط لازم تدوین ره‌نگاشت»، «شرایط لازم پیاده‌سازی مدیریت دانش»، «راهبردها و فرایند تدوین ره‌نگاشت مدیریت دانش»، «مشخصات ظاهری و محتوایی ره‌نگاشت» و «نتایج ناشی از تدوین و کاربرد ره‌نگاشت». در مرحله بعد، با استفاده از محاسبه ضریب همبستگی (پیرسون) مؤلفه‌ها و زیرمؤلفه‌ها چارچوب ره‌نگاری مدیریت دانش سازمان ارائه شده است. چارچوب نهایی تأمین‌کننده «جریان فی‌مابین مؤلفه‌ها» جهت ترسیم ره‌نگاشت تسهیل‌کننده مدیریت دانش در سازمان است. پایایی فرایند تحلیل محتوای کیفی مزبور با ضریب کاپا 0/743 ارزیابی شده است.