امانت الکترونیکی در کتابخانه‌های دیجیتالی از دیدگاه ناشران الکترونیکی ایران: چالش‌ها و راهکارها

نویسندگان

1 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی؛ دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.35050/JIPM010.2018.014
چکیده

امروزه منابع دیجیتالی فارسی حجم ناچیزی از منابع را در کتابخانه‌های دیجیتالی تشکیل می‌دهند. این موضوع نشان از وجود مشکلاتی در این زمینه دارد. بر این اساس، هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی مسائل امانت الکترونیکی در کتابخانه‌های دیجیتالی از دیدگاه ناشران الکترونیکی ایران تعیین شد. در این راستا، در پژوهش حاضر از رویکرد کمّی با روش پیمایشی-تحلیلی استفاده شده است. جامعه پژوهش را 21 ناشر الکترونیکی تشکیل می‌دهند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه پژوهشگرساخته‌ای استفاده شد که مبتنی بر یافته‌های پژوهش در پیشینه پژوهش است. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از فرمول‌های لازم برای کسب درصد،‌ میانگین و سایر موارد با استفاده از قابلیت‌های نرم‌افزار «اکسِل ماکروسافت» استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که امانت الکترونیکی نیازمند ابزارها، روش‌ها و مدل‌های کسب‌وکار متعددی است. ناشران الکترونیکی کشور در زمینه تولید محتوای الکترونیکی همچنان نوپا هستند و تولیدات الکترونیکی معدودی دارند. همچنین ناشران، آثار الکترونیکی خود را در اکثر موارد با استفاده از لوح فشرده و با فرمت‌هایی مانند پی‌دی‌اف منتشر می‌کنند. با وجود این، در صورت آگاه‌سازی، در اکثر موارد (حدود 90 درصد) موافق بهره‌گیری از آثار الکترونیکی در سرویس امانت الکترونیکی، به‌ شرط مراعات کپی‌رایت هستند. در این راستا ناشران به جهت ضعف در سرمایه‌گذاری و توانایی محدود در بهره‌گیری از فناوری‌های اطلاعاتی نیازمند واسطه‌هایی هستند که سود آن‌ها را تضمین و‌ فرایند امانت الکترونیکی را مدیریت نمایند