نقش فرآیندهای فیزیکی بر نحوه توزیع آلاینده‏های نفتی در خلیج فارس

نویسندگان

1 کارشناس ارشد فیزیک دریا، دانشگاه هرمزگان

2 دانشگاه اصفهان

3 دانشگاه هرمزگان

doi
چکیده

   خلیج فارس به خاطر دارا بودن عمده میادین نفتی و گازی جهان در معرض آلودگی‏هایی مانند آلودگی‏های نفتی و گسترش آلاینده‏های مرتبط با آن می‏باشد. از آنجا که در صورت نشت آلاینده‏های نفتی به دریا، تشخیص رفتار آن‏ها بر روی آب و دانستن تأثیر فرآیندهای فیزیکی از قبیل باد، شارهای گرما و تنش باد بر نحوۀ پخش این آلاینده‏ها، ما را در امر جمع‏آوری آن‏ها کمک می‏کند، در این تحقیق قصد داریم نحوه توزیع این آلودگی‏ها را در شرایط مختلف توسط مدل عددی سه‏بعدی هیدرودینامیکی شبیه‏سازی کنیم،  به این منظور از مدل کوهرنس که با مدول آلودگی و بیولوژیکی جفت شده و قابلیت حل معادلات انتقال و پخش آلودگی را با به‏کارگیری مختصات سیگما در جهت قائم و مختصات دکارتی در جهت افقی دارد، برای شبیه‏سازی انتقال و پخش آلودگی‏های نفتی استفاده شده است.  نتایج مدل نشان می‏دهدکه آلودگی نفتی نشت یافته در بخش شمالی خلیج فارس، تحت تأثیر تمامی نیروهای اعمال شده در مدل دارای حرکتی به سمت شمال خلیج فارس و سواحل بوشهر در امتداد سواحل ایرانی بوده و سپس تحت تأثیر جریانات پادساعتگرد آن منطقه قرار گرفته و در امتداد سواحل عربی دارای حرکتی متمایل به بخش جنوب غربی خلیج فارس می‏گردد، همچنین  نتایج شبیه سازی مدل بیانگر این نکته بود که تأثیر نیروی باد بر نحوه پخش آلودگی و کاهش غلظت آلاینده‏ها نه به خاطر تنش باد ایجاد کرده، بلکه به خاطر سرعت باد و تأثیری که باد بر مولفه‏های شار گرما می‏گذارد، می‏باشد.  نتایج حاصل از شبیه‏سازی مدل در مورد نحوه توزیع و پخش آلودگی های نفتی توافق خوبی با شواهد مشاهداتی و همچنین الگوی جریانات موجود در منطقه دارد.