دماسنجی ایزوتوپی و بازسازی تغییرات اقلیمی گذشته با استفاده از شواهد پالئوپدولوژیک در بخش شرقی حوضه زاینده رود، اصفهان

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد خاکشناسی، دانشگاه صنعتی اصفهان

2 استاد خاکشناسی، دانشگاه صنعتی اصفهان

3 استادیار مرتع و آبخیزداری، دانشگاه صنعتی اصفهان

doi
چکیده

چکیده      پدیده‌های گرمایش جهانی و تغییرات اقلیمی در سال‌های اخیر شدت گرفته و به یک چالش جهانی تبدیل شده است. شناخت تغییرات اقلیمی گذشته در پیش بینی نوسانات اقلیمی آینده دارای اهمیت است. هدف از این پژوهش کاربرد شواهد پالئوپدولوژیک جهت بازسازی کیفی و کمی پارامترهای اقلیمی گذشته در مناطق خشک شرق اصفهان است.منطقه مورد مطالعه در فاصله حدود 50 کیلومتری شرق اصفهان قرار گرفته و دارای اقلیم خشک و شدیداٌ فصلی از لحاظ دما و بارش ااست. مورفولوژی خاک‌های مورد مطالعه پیشنهاد میکند رژیم اقلیمی گذشته منطقه شرق اصفهان بصورت فصلی با بارش زمستانه و تابستان‌های گرم و خشک همراه با میانگین سالانه بارش حدود 3 تا 4 برابر مقادیر فعلی (برای افق‌های کلسیک) و تا 6 برابر مقادیر فعلی (برای افقهای آرجیلیک) بوده است. بازسازی دماهای گذشته با استفاده از ایزوتوپ های اکسیژن در کربنات های پدوژنیک هم نشانگر تشکیل این کربنات ها در محیطی سردتر (دوره های یخچالی) نسبت به شرایط فعلی است. بازسازی دماهای گذشته پیشنهاد می‌دهد کربنات ها در مخروطه افکنه ها در محیطی با میانگین دمای سالانه حدود 6 درجه و در لندفرم رلیکت (فلات) با میانگین دمای سالانه حدود 2تا 3 درجه کمتر از شرایط فعلی تشکیل شده‌اند. ناهمگونی اقلیمی طی دوره‌های یخچالی در مرکز و شمال ایران مشاهده می شود.بنظر میرسد فعالیت‌های سیستم‌های پرفشار سیبری و جنب حاره‌ای در این مورد موثر بوده است.