بررسی نوسانات روانآب حاصل از ذوب برف تحت تأثیر پدیده تغییر اقلیم در دهه‌های آینده

نویسندگان

1 دکتری اقلیم‌شناسی، استادیار گروه جغرافیای دانشگاه پیام نور

2 کارشناس ارشد اقلیم شناسی، تهران

3 دکتری اقلیم‌شناسی عضو هیات علمی پژوهشکده هواشناسی،‌ تهران

doi
چکیده

    با توجه به گسترش رشته کوه‌های زاگرس در بخش‌های غرب و جنوب غرب کشور، پوشش برفی این رشته کوه‌ها یکی از منابع بزرگ تامین آب در حوزه‌های آّبریز دز، ‌کرخه و کارون می‌باشد این در حالی است که تغییر در سطح پوشش برف در دهه‌های آینده می‌تواند روانآب حاصل از ذوب برف که نقش عمده‌ای در تأمین پتانسیل آبی در این مناطق را دارا می‌باشد، دستخوش تغییراتی قرار دهد. در پژوهش حاضر نوسان روانآب حاصل از ذوب برف تحت تأثیر تغییرات دما و بارش با استفاده از مدل SRM در دوره‌های 2020 (2010-2039)، 2030 (2020-2049)، 2040 (2030-2059)، 2050 (2040-2069)، 2060 (2050-2079)، 2070 (2060-2089) و 2080 (2070-2099) با بهره‌گیری از برونداد مدل HadCM3 از مرکز تحقیقات و پیش بینی اقلیمHadley تحت سناریوی A1B در حوضه آبریز بختیاری مورد بررسی قرار گرفته است. در این مطالعه دوره آماری 1961-1990دوره اقلیمی پایه در نظر گرفته شده است و سری زمانی داده‌های مشاهداتی دما و بارش برای ایستگاه‌های منطقه مورد مطالعه در دوره مذکور جمع آوری گردیده ‌است. برای پیش بینی متغیرهای اقلیمی از مدل‌های گردش عمومی جو (General Circulation Model) مدل  HadCM3انتخاب و برونداد‌های این مدل برای متغیرهای دما و بارش در مقیاس (5/0 * 5/0 درجه) از پایگاه داده‎های CLIMGEN با سناریو انتشارA1B  برای هر دوره سی‌ساله 2020 (2010-2039) تا 2080 (2070-2099) استخراج و تحلیل شده است. سپس با اعمال سناریوهای تغییر اقلیم و تغییرات سطح پوشش برف، شبیه‎سازی روانآب با استفاده از مدلSRMدر دوره‌های یاد شده ارزیابی گردیده است. نتایج بدست آمده از شبیه‌سازی، کاهش حجم روانآب در دوره‎های یاد شده را نشان می‌دهد.