بررسی میزان تطابق زبان نمایه‌سازان، نویسندگان و برچسب‌گذاران در پایگاه اطلاعاتی اریک و مندلی

نویسندگان

1 گروه علم اطلاعات و دانش ‌شناسی؛ دانشکده مدیریت؛ دانشگاه تهران

2 گروه علم اطلاعات و دانش ‌شناسی؛ دانشکده مدیریت؛ دانشگاه تهران؛

3 گروه علم اطلاعات و دانش‌ شناسی؛ دانشکده مدیریت؛ دانشگاه تهران

4 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران(ایرانداک)

doi
10.35050/JIPM010.2018.031
چکیده

هدف این پژوهش شناسایی میزان تطابق زبان نمایه‏‌سازان، نویسندگان و برچسب‌‏گذاران در پایگاه‌های اطلاعاتی «اریک» و «مندلی» است. این پژوهش از نوع کاربردی است که برای انجام آن از روش تحلیل محتوا استفاده شده است. جامعه مورد مطالعه در این پژوهش شامل 499 مقاله از 20 مجله حوزه علوم تربیتی است که در سال 2014 در پایگاه اطلاعاتی «اریک» نمایه‌‏سازی شده بودند. برچسب‏‌های تخصیص داده‌شده در فاصله زمانی از اول ژانویه سال 2014 تا سوم اوت سال 2016 از وبگاه «مندلی» استخراج گردید. کلیدواژه‌‏های تخصیص داده‌شده به مقاله‏ها توسط نویسندگان‏ آن‌ها، از خود مقاله‌‏ها استخراج گردید. داده‏‌های گردآوری‌شده برای بررسی میزان تطابق این سه زبان با استفاده از برنامه‏‌ای به ‌زبان برنامه‏نویسی شیء‏گرا «سی‌شارپ» مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. همچنین، به‌منظور مشخص‌شدن میانگین‌‏ها و فراوانی‏‌ها از آمار توصیفی استفاده شد و برای تحلیل و ارزیابی داده‏‌ها نرم‏‌افزار «اکسل» 2013 به‌کار گرفته شد. یافته‌ها نشان می‏‌دهد که میزان تطابق کلیدواژه‌های تخصیص داده‌شده توسط نویسندگان مدارک با برچسب‏‌های تخصیص داده‌شده توسط برچسب‏گذاران به همان مدارک در وبگاه «مندلی» 15 درصد، میزان تطابق توصیف‌گرهای تخصیص داده‌شده توسط نمایه‏‌سازان به مدارک در پایگاه «اریک» با برچسب‌‏های تخصیص داده‌شده توسط برچسب‏‌گذاران به همان مدارک در وبگاه «مندلی» 3 درصد، میزان تطابق توصیف‌گرهای تخصیص داده‌شده توسط نمایه‏‌سازان به مدارک در پایگاه «اریک» با کلیدواژه‌های تخصیص داده‌شده توسط نویسندگان به همان مدارک 4 درصد، و در نهایت، میزان تطابق هر سه زبان مورد مطالعه 1/1 درصد بود. همچنین، میزان حضور توصیفگرهای تخصیص داده‌شده توسط نمایه‏سازان در اصطلاح‌نامه «اریک» 34 درصد بود که از دو گروه نویسنده و برچسب‏‌گذار بیشتر است. یافته‌‏ها نشان داد که تطابق بیشتری بین واژگان و زبان نویسنده و برچسب‌‏گذار نسبت به تطابق بین واژگان و زبان نمایه‏‌ساز و برچسب‌‏گذار و همچنین، تطابق بین واژگان و زبان نویسنده و نمایه‏‌ساز وجود دارد. نتایج این پژوهش نشان داد که برچسب‏‌گذاران واژه‏‌هایی متفاوت از توصیف‌گر‏های نمایه‏‌سازان و کلیدواژه‌‏های نویسندگان استفاده کرده‌‏اند، و این نشان‌دهنده عدم آشنایی سه گروه «نمایه‏‌ساز، نویسنده و برچسب‏‌گذار» به زبان و واژگان مورد استفاده همدیگر است. پیشنهاد می‏شود که به‌منظور جست‌وجوی سودمند و بازیابی اطلاعات در نظام‏‌های سنتی نمایه‏‌سازی در هنگام کنترل واژه‌‏ها و هم‌ارایی واژه‏‌ها (پیش‏همارا و پس‏همارا) زبان کاربر و نویسنده مورد توجه قرار گیرد.