مدل فهم هرمنوتیکی قرآن، در اندیشۀ گادامر
نویسندگان
1 علوم قرآن و حدیث، الهیات و معارف اسلامی، الزهراء، تهران، ایران
2 فلسفه دین، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره. قم
3 علوم قرآن و حدیث، الهیات و معارف اسلامی، الزهراء، تهران. ایران
4 فلسفه دین، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره.(پردیس). قم
doi
10.22034/iw.2021.294671.1548چکیده
گادامر در کتاب حقیقت و روش به مقولة فهم و چگونگی شکلگیری آن پرداخته است. اندیشههای او، بیشترین تأثیر را بر مطالعات قرآنیِ روشنفکران دینیِ مسلمان داشته است. وی ضمن بهتصویرکشیدن گونه-های مختلفی از فهم، از نقاط ضعف آنها لایهبرداری میکند، تا بدینوسیله صورتِ حقیقیِ "فهمیدن" را نشان دهد. در این پژوهش، سعی شده است با انطباقِ این مدلهای فهم بر حوزة فهم قرآن و ارزیابیِ آنها از منظر گادامر، صورت مقبول فهمِ قرآن بر اساس منظومة فکریِ او آشکار شود.پژوهش حاضر با روش توصیفی _تحلیلی نشان میدهد که گونههای فهم، اعم از "عینیِ محض یا تاریخی"، "ذهنیِ محض یا مدرن" و "دیالوگی" اساساً کاشف از حقیقت قرآن نیستند. نقص آنها، به دلیل نفی یا کمرنگ-کردنِ نقش برخی عناصر سازندة فهم است. بر اساس اندیشة گادامر، فهمِ حقیقی قرآن، فهمِ "دیالوگی-الهیاتی" است؛ یعنی ما با یک فزونی مهم با عنوان "باور توحیدیِ فهمنده" در "الگوی دیالوگی عامِ" گادامر مواجهایم.