«تشخص» از دیدگاه غیاثالدین منصور دشتکی بر مبنای حکمت متعالیه
نویسندگان
1 دانشیار و مدیر گروه فلسفه دانشگاه مطهری تهران ایران
2 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید مطهری
doi
10.22034/iw.2022.312301.1574چکیده
در بیشتر کتب فلسفی مسألهی «تشخّص»، و تعیین ملاک آن مورد بحث قرار گرفته و اقوال مختلفی از سوی فلاسفه ابراز گشته است. این پژوهش بر آن است تا نظر «غیاثالدین منصور دشتکی شیرازی» یکی از متفکران حوزه فلسفی شیراز را در باب تشخّص بررسی نماید. با تتبّع در آثار این متفکر بر مبنای تفکر صدرایی و با روش توصیفی تحلیلی مشخص میگردد که دشتکی «تشخّص» را امری اعتباری و در زمره معقولات ثانی به شمار آورده، آن را زائد بر ماهیت و داخل در هویّت شیء میداند؛ به این معنا که تشخص وجود مستقلی در خارج ندارد و همان ماهیت متشخّصه است. غیاثالدین، ثبات شخصیت انسان را در دنیا و آخرت به استمرار ماهیتش دانسته و در باب عامل تشخّص انسان دچار تهافتگویی شده است. آنچه غیاثالدین منصور را رو در روی ملاصدرا نشانده؛ این است که مبنای تشخّص در وی اصالت ماهیت است و در ملاصدرا اصالت وجود.