ماهیت و مشروعیت تفویض از منظر فقه امامیه و حنفی
نویسندگان
1 استاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه تهران، پردیس فارابی
2 دانشگاه فقه و مذاهب اسلامی
3 استادیار گروه حقوق و فقه مقارن، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
doi
10.22034/fiqh.2026.520800.1278چکیده
ماهیت و مشروعیت تفویض طلاق به زن از جمله مباحث اختلافی میان فقه امامیه از یکسو و با فقه حنفی از سوی دیگر است. پژوهش حاضر با تحلیل گزارههای فقهی و به روش کتابخانهای به این موضوع پرداخته است، حکایت از آن دارد که مشهور فقهای امامیه با استناد به تعارض روایات و فقدان مرجحیت یکی بر دیگری و نیز تعارض احکام ناظر به تفویض طلاق، قائل به عدم جواز تفویض شدهاند و از این جهت اساساً وارد ماهیت آن نشدهاند؛ در این میان تعدادی اندکی فقهای امامیه با استناد به برخی روایات قائل به جواز تفویض هستند. در مقابل از نظر فقهای حنفی تفویض دارای ماهیت تملیکی و از نظر شرعی قائل به جواز تفویض طلاق به زن شدهاند و دلایلی از کتاب و سنت جهت اثبات مدعای خویش اقامه کردهاند. آنچه به نظر میرسد اینکه با توجه به آیات 1 و 2 سوره مبارکه طلاق و ماهیت طلاق تفویض طلاق به زن منطقی نیست؛ زیرا طلاق حق زوج و دارای ماهیت حکمی است که صرفاً از طریق توکیل امکان پذیراست؛ زیرا تفویض و توکیل به لحاظ ماهوی باهم متفاوتاند.