فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطاتی نقش مهمی در تولید داده‌های پژوهشی در حوزه‌های مختلف علمی ایفا می‌کنند. این داده‌ها نه‌تنها باعث ایجاد رشته‌هایی شده‌اند که مبتنی بر داده‌های پژوهشی هستند، بلکه باعث ایجاد پارادایم یا رویکرد جدیدی در پژوهش‌ها هستند که از آن تحت عنوان پارادایم چهارم پژوهش یا پژوهش‌های مبتنی بر داده یاد می‌شود. مبنای این پژوهش‌ها، اشتراک‌گذاری داده‌های پژوهشی توسط پژوهشگران، سازمان‌ها و جوامع علمی و همچنین، استفاده مجدد از این داده‌ها توسط سایر پژوهشگران است. اشتراک داده‌های پژوهشی به‌عنوان یک هنجار در برخی از رشته‌ها مورد قبول قرار گرفته است. مقاله حاضر به ‌روش کتابخانه‌ای به بررسی رویکردها، اقدامات، سیاست‌ها و قوانین مرتبط با اشتراک‌گذاری داده‌های پژوهشی در مقالات، آیین‌نامه‌ها و وب‌سایت‌های سازمان‌های مشمول در پایگاه‌های علمی و غیرعلمی پرداخته است. علاوه بر سازمان‌ها و مراکز جهانی، ناشران نشریات علمی نیز در سطح بین‌الملل اشتراک‌گذاری داده‌های پژوهشی را به‌عنوان یک الزام در نظر گرفته و شرط انتشار مقالات را دسترسی و اشتراک‌گذاری داده‌های پژوهشی قرار داده‌اند. به نظر می‌رسد با توجه به توافقات جهانی و پذیرش این مسئله در بسیاری از رشته‌ها و سازمان‌ها به‌دلیل مزایا و کاربردهای حاصل از اجرای آن، پذیرش و توسعه این امر در کشور می‌تواند نقطه عطفی در حوزه سیاست‌گذاری علم و پژوهش و تأثیرگذاری بیشتر پژوهش‌ها در جامعه باشد.