رویکرد پدیدارشناسانه به تجارب دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز از ارائه آموزش برخط در بحران کرونا

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، بخش مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 کارشناس ارشد روان‌شناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزآباد، فیروزآباد، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

4 عضو هیأت علمی، بخش مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

5 عضو هیأت علمی، بخش مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

6 دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

7 دانشجوی کارشناسی مشاوره، بخش روان شناسی، مؤسسه آموزش عالی فاطمیه شیراز، شیراز، ایران.

doi
10.22118/edc.2020.230957.1373
چکیده

به دنبال شیوع ویروس کرونا، تعطیلی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی، دست‌اندرکاران آموزش عالی ناگزیر از ارائه آموزش در بستر نظام‌های اتوماسیون و سامانه‌های آموزش برخط شدند. هدف اصلی از انجام پژوهش حاضر، فهم تجربه زیسته دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شیراز از ارائه آموزش برخط در بحران کرونا بود که با استفاده از روش پدیدارشناسی اجرا شد. روش گردآوری اطلاعات، استفاده از پرسشنامه مصاحبه نیمه‌ساختارمند بود. بر این اساس، با رویکرد نمونه‌گیری هدفمند و روش معیار، دانشجویان تحصیلات تکمیلی که از آموزش‌های برخط استفاده می‌نمایند، انتخاب شدند و بر اساس اشباع نظری نهایتاً 22 نفر مصاحبه شدند. تحلیل مصاحبه‌ها، با استفاده از الگوی کلایزی و روش تحلیل مضمون انجام شد. پس از استخراج و دسته‌بندی موضوعی، در 4 مضمون اصلی و 14 مضمون فرعی شامل آموزشی (مشتمل بر پنج مضمون فرعی؛ ایجاد فرصت و تجربه جدید آموزشی، ارتقای سواد رسانه‌ای، تغییر مسئولیت یادگیری، تغییر در شیوه تدریس اساتید و کاهش مشارکت در یادگیری)، زیرساخت (مشتمل بر چهار مضمون فرعی؛ قطع و وصل اینترنت، دسترسی همگانی به اینترنت، کیفیت صدا و تصویر و وضعیت پشتیبانی)، انعطاف‌پذیری (مشتمل بر دو مضمون فرعی آزادی عمل دانشجویان و عدم محدودیت زمانی و مکانی) و اقتصادی (مشتمل بر چهار مضمون فرعی؛ خرید اینترنت، خرید سخت افزار و صرفه‌جویی در زمان و هزینه ایاب و ذهاب) طبقه‌بندی شدند. با توجه به مشکلات و معایبی که توسط دانشجویان عنوان گردید، ارتقای زیرساخت‌های تحت شبکه جهت ارائه آموزش برخط ضرورت می‌یابد.