فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مهم­ترین اهداف مدیریت اکولوژیک جنگل‌ها افزایش پیچیدگی در ساختار توده‌های جنگلی است. همچنین با وجود توصیه به افزایش آمیختگی تا­کنون تأثیر حضور گونه‌های نادر بر کارکرد بوم‌سازگان‌های جنگلی به­خوبی بررسی نشده است. این پژوهش برای تحلیل حضور و فراوانی حضور و فراوانی گونه‌های نادر درختی بر مقدار شاخص پیچیدگی ساختار در توده‌های راش انجام شد. تعداد 12 قطعه یک­هکتاری با حضور گونه‌های نادر درختی انتخاب و پس از اندازه‌گیری ویژگی‌های ساختاری، شاخص چند متغیره پیچیدگی در هر یک از قطعات تعیین شد. برای برآورد این شاخص از 10 متغیر منفرد شامل تعداد درختان در واحد سطح، میانگین قطر، ضریب تغییرات قطر، ضریب جینی قطر، تعداد درختان قطورتر از 100 سانتی‌متر، نسبت تعداد درختان در اشکوب‌ها، نسبت روشنه، تعداد وحجم خشک‌دارها و تغییرات اندازه‌ای درختان استفاده شد. مقایسه مقدار همبستگی ارزش نسبی گونه‌های راش، پلت و گونه‌های نادر با شاخص پیچیدگی ساختار نشان­دهنده تفاوت‌ در تغییرات پیچیدگی با افزایش فراوانی گونه‌های درختی است. بر این اساس گونه‌های راش و ممرز به­عنوان دو گونه درختی غالب و دارای بیشترین ارزش نسبی همبستگی کمتری را با این شاخص نشان دادند. در­حالی­که گونه پلت و دیگر گونه‌های نادر شامل توسکا، نمدار و ملج رابطه مثبتی را با افزایش پیچیدگی در ساختار نشان می­دهند. از این­رو با توجه تأثیر مثبت حضور گونه‌های درختی نادر بر افزایش پیچیدگی ساختار توصیه می‌شود در حین اجرای عملیات پرورشی برای تنظیم آمیختگی توده‌های طبیعی گونه‌های نادر در توده حفظ شوند.