فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ساختار جنگل یک عنصر کلیدی برای ارزیابی عملکردها و خدمات اکولوژیکی در اکوسیستم‌های جنگلی است که می‌توان با استفاده از شاخص‌های ساختاری آن را توصیف و به‌صورت کمّی بیان کرد. این پژوهش با هدف کمّی‌سازی ساختار جنگل‌های خالص راش با استفاده از شاخص‌های مکانی ساختار در جنگل‌های هیرکانی استان مازندران انجام شد. برای این منظور 90 قطعه نمونه 10 آری دائمی در سه جنگل‌ خالص راش به‌روش منظم- تصادفی و براساس شبکه‌ای به ابعاد 200×150 متر (در هر جنگل 30 قطعه نمونه) پیاده و متغیرهای قطربرابرسینه، ارتفاع کل، نوع گونه و مختصات مکانی کلیه درختان قطورتر از 5/7 سانتی‌متر در قطعات نمونه اندازه‌گیری و ثبت شدند. سپس مشخصات ساختاری این جنگل‌ها با استفاده از آماره او- رینگ و شاخص‌های تمایز قطری و ارتفاعی، چیرگی قطری و ارتفاعی و آمیختگی مینگلینگ کمّی شدند. نتایج نشان داد که الگوی پراکنش‌ درختان در جنگل‌های خالص راش اغلب تصادفی، تمایز قطری و ارتفاعی در آن­ها در حد متوسط، آمیختگی گونه‌ای کم، ارتفاع غالب در آن­ها حدود 5/33 متر، دو­اشکوبه و درختان از­نظر شاخص‌های چیرگی بیشتر حالت چیره‌نما داشته و میانگین فاصله بین پایه‌های آن­ها کمتر از سه متر است. کمی‌سازی ساختار جنگل می‌تواند در مدیریت، برنامه‌ریزی و دخالت‌های پرورشی در جنگل کاربرد داشته باشد. همچنین می‌توان با به‌کارگیری شاخص‌های کمّی‌ ساختار جنگل در قطعات نمونه دائمی و بررسی تغییرات آن­ها در طول زمان آن­ها را به‌صورت درازمدت پایش و با هم مقایسه کرد.