تحلیلی بر رتبه‌بندی دانشگاه‌های ایران با استفاده از شاخص‌های علم‌سنجی

نویسندگان

1 دانشگاه یزد

2 دانشگاه آیت الله حائری میبد

3 دانشگاه یزد

4 دانشگاه یزد

doi
10.35050/JIPM010.2017.006
چکیده

امروزه دانشگاه­‌ها و مراکز آموزش عالی در توسعه کشورها نقش اساسی دارند و ضروری است عملکرد آنها با روش­‌ها و معیارهای مناسب مورد ارزیابی قرار گیرد. در بین کارکردهای مختلف دانشگاه­‌ها، پژوهش و تولید علم نقش برجست‌ه­ای دارد و بررسی برون­دادهای علمی، بخش مهمّی از ارزیابی علمکرد علمی دانشگاه­‌ها محسوب می­شود. یکی از روش­‌های ارزیابی برون­دادهای علمی، به­‌کارگیری شاخص­‌های علم­‌سنجی است. در این زمینه، شاخص­‌های متعدّدی به­‌منظور ارزیابی کمّی و کیفی برون­دادهای علمی پژوهشگران تعریف شده که می­‌تواند به سطح مؤسّسات توسعه یابد. در این مقاله، با روش پیمایشی– توصیفی تعداد 285526 مقاله علمی مربوط به 76 دانشگاه­ و مؤسّسه آموزش عالی دولتی تابعه وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری انتخاب و مورد بررسی قرار گرفت. داده­‌های هر دانشگاه به­‌صورت جداگانه با استفاده از شاخص­‌های تعداد تجمّعی برون­‌دادهای علمی، تعداد استنادها، تاثیر استنادی، شاخص h، پارامتر m و شاخص g مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفت و رتبه­‌بندی مؤسّسات انجام شد. نتایج نشان می­‌دهد که دانشگاه تهران از نظر تعداد تجمّعی برون­‌دادهای علمی و تعداد استنادها، دانشگاه صنعتی­‌شریف از نظر شاخص h و شاخص  g و دانشگاه صنعتی انوشیروان بابلی از نظر پارامتر m، برترین دانشگاه‌های ایران در بین دانشگاه‌های مورد بررسی هستند. رتبه‌بندی کلی دانشگاه‌ها نشان می‌دهد که دانشگاه‌های تربیت مدرس و صنعتی شریف از دانشگاه‌های برتر هستند. در نهایت، مقایسه نتیجه رتبه‌بندی های ارائه شده با نتایج نظام‌های رتبه‌بندی ISC  و URAP  مورد بحث قرار گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که رتبه بندی دانشگاه‌های ایران از نظر شاخص‌های تعداد تجمعی مقالات ، تعداد استنادها، شاخص h و شاخص g همبستگی شدیدی با نتیجه نظام‌های رتبه بندی ISC و URAP دارند.