فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هستی‌شناسی‌ها ابزار بیان رسمی مفاهیم و روابط موجود در قلمرویی خاص هستند. در سال‌های اخیر تلاش‌های زیادی برای طراحی روش‌های یادگیری و خودکار‌سازی فرایند ساخت هستی‌شناسی انجام گرفته است. از آنجا که هستی‌شناسی را مجموعه مفاهیم و روابط آن می‌دانیم، استخراج مفاهیم و روابط معنایی میان این مفاهیم از اهمیت بسیاری برخوردار است. ساخت انواع هستی‌شناسی برای انواع قلمروها و کاربردهای گوناگون، فرایندی پرهزینه و زمان‌بَر بوده و خودکارسازی این فرایند گام مهمی در رفع آن است. فقدان دانش پایه مانند اصطلاح‌نامه‌ها یا پایگاه‌های دانش حوزه‌ها، اکتساب دانش برای ساخت هستی‌شناسی ‌آن حوزه‌ها را مشکل خواهد کرد. در این پژوهش روشی نیمه‌خودکار برای اکتساب دانش در حوزه علم‏‌سنجی ایران ارائه شده که قادر است اطلاعات این حوزه را استخراج کرده و در فرایندی، دانش موجود را برای ساخت هستی‌شناسیِ آن پردازش کند. بدین‌منظور، ابتدا اسناد مرتبط با حوزه مورد نظر گردآوری شده و به ‌روش متن‌کاوی، نمایه‌سازی خودکار گردید. سپس، در مرحله بعدی با استفاده از روش C-value مفاهیم اصلی استخراج شد.آن‌گاه اسناد مربوطه با استفاده از روش خوشه‌بندی k-means، خوشه‌بندی شدند و برای هر خوشه با محاسبه وزن مفاهیم، بر اساس روشTF-IDF مفاهیم کلیدی مناسب استخراج گردید. در پایان، با استفاده از روش تحلیل هم‌رخدادی واژگان، سلسله‌مراتب مفاهیم حوزه استخراج شده و هستی‌شناسی مربوطه ساخته شد. نتایجِ به‌دست ‌آمده نشان می‌دهد که این روش در مقایسه با روش‌های مشابه دقت بسیاری در یادگیری ساخت هستی‌شناسی داشته است.