بررسی اثر مداخله شناختی مبتنی بر ذهنآگاهی بر ترس از ارزیابی منفی اجتماعی، نشخوار فکری و تنظیم شناختی هیجان
نویسندگان
1 دانشجو دکتری، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی ، ساری، ایران
2 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی ، ساری، ایران
3 استادیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی ، ساری، ایران
doi
10.30495/jpmm.2024.33021.3912چکیده
مقدمه: یکی از اختلالات رایج در نوجوانی اختلال اضطراب اجتماعی است. این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی مداخله شناختی ذهنآگاهی بر ترس از ارزیابی منفی اجتماعی، نشخوار فکری و تنظیم شناختی هیجان در نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی انجام گرفت.روش: این پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون بود. جامعه آماری شامل نوجوانان پسر 16-14 ساله دارای اختلال اضطراب اجتماعی بودند که به مراکز مشاوره و خانههای سلامت منطقه 1، 2 و 3 شهر اصفهان در سال 1402 مراجعه کرده بودند. تعداد شرکتکنندگان در گروه نمونه به روش هدفمند و با استفاده از روش جی پاور 30 نفر تخمین زده شد و شرکتکنندگان در گروه آزمایش و کنترل بهصورت تصادفی ساده جایگزین شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه اضطراب اجتماعی واتسون و فرند، مقیاس ترس از ارزیابی منفی اجتماعی لری، مقیاس پاسخ نشخواری نولن – هوکسما و مارو، و تنظیم شناختی هیجان گرانفسکی و همکاران استفاده شد. جهت بررسی اثربخشی مداخله شناختی ذهنآگاهی بر متغیرهای وابسته اختلال اضطراب اجتماعی از تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده شد. یافتهها: اثربخشی مداخله شناختی ذهنآگاهی بر تمامی متغیرهای وابسته شامل ترس از ارزیابی منفی، نشخوار فکری و راهبردهای سازشیافته و سازشنایافته تنظیم شناختی هیجان تایید شد (0.05>P). مقادیر اندازه اثر با شاخص مجذور جزئی اتا نشان داد که مداخله شناختی ذهنآگاهی بیشترین اثربخشی را بر نشخوار فکری با ضریب 0.592 داشت. نتیجهگیری: مداخله شناختی ذهنآگاهی موجب کاهش ترس از ارزیابی منفی، نشخوار فکری و راهبردهای سازشنایافته و موجب افزایش راهبردهای سازشیافته در نوجوانان مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی میشود