تأثیر بازیوارسازی بر سرمایه ورزشی دانشآموزان در مدارس ارتقادهنده سلامت
نویسندگان
1 1. Department of Sports Management, Ivanaki Non-Governmental-Non-Profit University, Semnan, Iran
2 Department of Physical Education, Islamshahr Branch, Islamic Azad University, Islamshahr, Iran
3 Department of Sport Management, University of Guilan, Rasht, Iran
doi
10.22089/res.2025.18201.2666چکیده
کمتحرکی در میان نوجوانان یکی از نگرانیهای مهم نظامهای آموزشی و سلامت عمومی است که پیامدهایی چون چاقی، افت خودپنداره حرکتی، و کاهش تعاملات اجتماعی را به همراه دارد. در پاسخ به این چالش، مدارس ارتقادهنده سلامت (HPS) بهعنوان چارچوبی جامع برای ارتقای سبک زندگی فعال معرفی شدهاند. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر یک مداخله مبتنی بر بازیوارسازی در کلاسهای تربیتبدنی مدارس ارتقادهنده سلامت بر سرمایه ورزشی دانشآموزان انجام شد. سرمایه ورزشی مفهومی چندبعدی شامل سرمایه فیزیولوژیک، روانشناختی و اجتماعی است که به توانمندی پایدار در مشارکت ورزشی اشاره دارد. این مطالعه با طرح نیمهآزمایشی و پیشآزمون-پسآزمون در دو گروه آزمایش و کنترل (244 نفر، 135 دختر و 109 پسر) در مدارس شهر تهران اجرا شد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که مداخله بازیوار در افزایش معنادار سرمایه ورزشی مؤثر بود و تفاوت معناداری بین دختران و پسران مشاهده نشد. همچنین حمایت ادراکشده والدین اثر تعدیلگر معناداری در اثربخشی مداخله داشت؛ در حالی که احساس اجتماعیشدن تنها نقش تعدیلگر حاشیهای ایفا کرد. یافتهها حاکی از آن است که بازیوارسازی در چارچوب مدارس ارتقادهنده سلامت میتواند بهعنوان الگویی تربیتی نوین برای پرورش انگیزش درونی، هویت ورزشی و تعاملات اجتماعی معنادار در نوجوانان به کار گرفته شود.
