تدوین الگوی مدیریت برنامه درسی پنهان در کلاس تربیت بدنی دوره متوسطه

نویسندگان

1 Associate Professor of Sport Management, Faculty of Sport Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran

2 Assistant Professor of sport management, faculty of sport sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran

3 Ph.D Student of Sport Management, Faculty of Sport Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran

doi
10.22089/res.2025.17899.2635
چکیده

هدف از این تحقیق بررسی ابعاد مختلف برنامه درسی پنهان در کلاس‌های تربیت بدنی دوره متوسطه جهت مدیریت بهینه آنها بود. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر داده‌ها کیفی بود که به روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکت کنندگان تحقیق ٢٠ نفر از کارشناسان، اساتید و معلمان درس تربیت بدنی استان یزد بودند. ابزار تحقیق مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته بود. از استراتژی‌های مثلث سازی، توصیف غنی، و دوستان منتقد برای اعتباربخشی به فرایند تحقیق استفاده شد. یافته‌های تحقیق نشان داد ابعاد اصلی برنامه درسی پنهان، شامل سه مضمون اصلی فرصت‌های یادگیری پنهان، چالش‌های برنامه درسی پنهان و راهکارهای عملیاتی برای مدیریت برنامه درسی پنهان است. در محور اول فرصت‌های یادگیری از برنامه درسی پنهان در سه بعد ١- مهارت‌های زندگی ٢- اخلاقی-فرهنگی و ٣- حرفه‌ای-تخصصی سازماندهی شدند. در محور دوم، چالش‌های برنامه درسی پنهان در چهار بعد ١- فردی و خانوادگی ٢- الگوپذیری ٣- شکاف طبقاتی و ٤- تهدیدات اجتماعی قرار گرفتند. نهایتاً در محور سوم شش راهبرد شامل ١- آموزش و توانمندسازی خانواده ٢- آموزش و توانمندسازی معلمان تربیت بدنی ٣- مدیریت بهینه کلاس درس، ٤- نقش الگویی معلم تربیت بدنی، ٥- نقش ارتباطی معلم تربیت بدنی ٦- طراحی فرصت‌های تربیتی موثر سازماندهی شدند. در مجموع وجوه مثبت برنامه درسی پنهان باید مورد توجه برنامه ریزان درسی و معلمان تربیت بدنی قرار بگیرد تا در جهت توسعه ابعاد مختلف تربیتی دانش آموزان استفاده شود و وجوه منفی باید با مدیریت بهینه کلاس درس توسط معلم، راهبری شود.