حقوق متقابل مردم و حاکم دینی در اندیشه مذهب حنفی

نویسندگان

1 استاد دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

2 دانش‌آموخته ارشد حقوق اسناد و قراردادهای تجاری، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم‌شناسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

4 سطح چهار، حوزۀ علمیه قم

doi
10.22034/fiqh.2023.382318.1142
چکیده

در تعالیم وحیانی اسلام برای زمامدار دینی حقوقی گزارش شده است که صیانت از این حقوق موجب گسترش شعایر الهی و دست‌یافتن به ایجاد حیات طیبه و شکوفایی معیارهای ارزشی در جامعۀ هدف است. توجه به این حقوق در پیشرفت اهداف اجتماعی و سیاسی حکومت اسلامی مؤثر است و نقش بنیادینی در تعالی دولت اسلامی و احزاب و توده‌های ملت دارد. هدف از جستار حاضر تحلیل حقوق مردم و زمامدار دینی از منظر مذهب حنفی است که با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی به ابعاد این پژوهش پرداخته شده است. پرسش اصلی آن است که شاخص‌های حقوق مردم و حاکم اسلامی از نگاه مذهب حنفی کدام است؟ نتایج تحقیق نشان می‌دهد در فقه سیاسی پیروان مذهب احناف، به این مسئله اهمیت داده شده است. حفظ باورهای دینی، جهاد با دشمنان، جمع‌آوری و مصارف صدقات و اقامه مناسک مذهبی از مهم‌ترین حقوق اسلامی و حفظ امنیت مردم، اشاعه عدالت‌محوری و استخدام عناصر انسانی شایسته از دیگر حقوق متقابل مردم و حاکم دانسته می‌شود.