نقض کارآمد قرارداد در حقوقی ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 دکتری حقوق خصوصی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

doi
10.22059/jolt.2016.60951
چکیده

نقض کارآمد یکی از بحث‌برانگیزترین مفاهیم تحلیل اقتصادی حقوق قراردادها است. به موجب این نظریه اگر نقض قرارداد و جبران خسارت طرف مقابل از اجرای قرارداد کارآمدتر باشد، متعهد باید قرارداد را نقض کرده و خسارات وارد بر طرف مقابل را جبران کند. می‎توان ادعا کرد مهم‏ترین مانع پذیرش نقض کارآمد در حقوق ایران، اصل لزوم و حق متعهد دربارة الزام متعهد به «اجرای عین تعهد» است. در این مقاله بحث خواهد شد که اجرای عین تعهد که مبنایی عقلایی دارد، نمی‏تواند با نظریة نقض کارآمد که آن هم از مبنایی عقلایی بهره می‏برد، تعارض داشته باشد. به‌عنوان نتیجة نهایی، نویسندگان بر این باورند که هرچند با نگاهی متفاوت به اصل لزوم، می‎توان نقض کارآمد را پذیرفت، با توجه به ویژگی‎هایی مانند ضعف شدید نظام حقوقی ایران در جبران کامل خسارات باید در پذیرش این نظریه جانب احتیاط را رعایت کرد.