بررسی تاثیر آموزش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان بر رفتارهای پرخطر و رفتارهای مدنی- تحصیلی در دانش-آموزان دختر نوجوان دارای رفتارهای پرخطر

نویسندگان

1 استاد، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

2 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.

doi
10.30495/jpmm.2024.31451.3754
چکیده

زمینه و هدف: امروزه رفتارهای پرخطر در میان نوجوانان شیوع بیش‌تری یافته است و بررسی راه­های کاهش این رفتارها از نیازهای اساسی جوامع امروز است. این پژوهش با هدف تعیین بررسی تاثیر آموزش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان بر رفتارهای پرخطر و رفتارهای مدنی- تحصیلی دانش‌آموزان دختر نوجوان دارای رفتارهای پرخطر انجام شد.مواد و روش­ها: روش پژوهش از نوع نیمه­ آزمایشی با طرح پیش­ آزمون- پس­ آزمون با گروه گواه بود. جامعه این پژوهش  همه دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر کرج بود و یک دبیرستان از میان دبیرستان­های ناحیه ۴ کرج برای اجرای پژوهش به روش نمونه­ گیری در دسترس انتخاب شد. به منظور اجرای پژوهش، در مرحله اول برای شناسایی دانش‌آموزان دارای رفتارهای پرخطر، پرسش‌نامه رفتارهای پرخطر ­زاده­محمدی و همکاران اجرا شد و دانش‌آموزان دارای نمرات بالاتر از میانگین این پرسش‌نامه به عنوان دانش‌آموزان پرخطر شناسایی شدند و در دو گروه آزمایش و گواه به طور تصادفی جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه­ ای تحت آموزش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان قرار گرفتند. ابزار اندازه­گیری این پژوهش ، رفتارهای پرخطر زاده ­محمدی و همکاران و پرسش‌نامه رفتارهای مدنی- تحصیلی گل پرور (بود که توسط شرکت­ کنندگان در مرحله پیش آزمون- پس­ آزمون تکمیل شد. داده­ها با استفاده روش­های آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس تک­ متغیره و چند متغیره و با استفاده از نرم­افزار SPSS24  و تجزیه و تحلیل شد.یافته ­ها: نتایج این پژوهش  نشان داد، آموزش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان توانسته است تاثیر معناداری در کاهش رفتارهای پرخطر و بهبود رفتارهای مدنی تحصیلی گروه آزمایش نسبت به گروه گواه داشته باشد(p<0.01). نتیجه­ گیری:  با توجه به یافته­های پژوهش می­توان از برنامه آموزش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان به منزله بخشی از برنامه ­های رفع مشکلات رفتاری در دانش‌آموزان در عرصه تعلیم و تربیت بهره جست.