واکاوی معرفتشناختیِ دو مفهوم کلیدی اطلاعات و دانش با تأکید بر بافت
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.35050/JIPM010.2017.043چکیده
این نوشتار به بازتعریف معرفتشناختی دو مفهوم کلیدی اطلاعات و دانش با تأکید بر جنبههای بافتی آنها پرداخته و در آن، اینکه بافت در چه مرحلهای از چرخه داده تا دانش بهصورت ضمنی و یا صریح ورود پیدا میکند، ضرورت توجه به نقش بافت در این واکاویها با توجه به متون علمی حوزه چگونه است و اهمیت بافت و نقش آن در معرفتشناسی اطلاعات و دانش چیست، بررسی شده است. همچنین، دیدگاه پژوهشگران مختلف از بافت نسبت به تعریف اطلاعات و دانش در حوزههای مختلف علمی بهویژه در علم اطلاعات و دانششناسی از جنبههای مختلف مورد اشاره قرار گرفته است. مرور این دیدگاهها و نظریات نشان داد که مسئله بافت، چه بهصورت ضمنی و چه آشکار، هنگام ورود به مباحث معرفتی و ادراکی اطلاعات و دانش حائز اهمیت است و نمیتوان نقش عوامل و متغیرهای بافتی را در این زمینه نادیده انگاشت. شناخت اطلاعات و شناخت دانش با چنین نگاهی مورد بحث قرار گرفته است. سؤال اساسی این است که آیا مفاهیم اطلاعات و دانش در بافتهای گوناگون، معانی متفاوتی دارند؟ و نقش بافت در شناخت اطلاعات و دانش چیست؟ با نگاهی کلاسیک به چرخه داده تا دانش، از مرحله داده به بعد، شناخت و تعریف اطلاعات و دانش با درنظرگرفتن بافت موجودشان، تابع رویکردی تفسیری است و خود را از تعاریف کمّی و مکانیکی رها میسازند. ورود بافت به عرصه تعریف اطلاعات و دانش انگارهای را در ذهن متبادر میسازد که این دو مفهوم در بافتهای گوناگون، معانی متفاوتی را حمل میکنند و بافت بهعنوان پدیدهای سیال و آبگونه خود را در ظرف تعریف این اصطلاحات ریخته و معنا را (هنگام تبدیل داده به اطلاعات) و تصمیمگیری را (هنگام تبدیل اطلاعات به دانش) سیراب میسازد.