پاسخ تنفس میکروبی خاک به عامل‌های محیطی دما و رطوبت در پنج تیپ جنگلی زاگرس (بررسی موردی: جنگل‌های آرمرده بانه)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 استادیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

3 دانشیار گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.30466/jfrd.2022.54348.1624
چکیده

تنفس میکروبی خاک در جنگل­ها سهم قابل­­توجهی از انتشار دی‌اکسید­کربن در اکوسیستم­های زمینی را تشکیل می­دهد و به تغییرات محیطی مانند دما و رطوبت خاک و نوع پوشش گیاهی بسیار حساس است. در این پژوهش، تنفس میکروبی خاک و دو عامل محیطی شامل دما و رطوبت خاک در پنج تیپ جنگلی در چهار فصل در سال اندازه­گیری شد. تنفس میکروبی خاک با روش بطری بسته، رطوبت خاک در آزمایشگاه و دمای خاک با دماسنج هم‌زمان با نمونه‌برداری خاک در مناطقی از خاک سطحی (عمق صفر تا 10 سانتی‌متر) اندازه‌گیری و روابط بین تنفس میکروبی خاک و متغیرهای محیطی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که نرخ تنفس میکروبی خاک به­طور معنی‌داری در دوره مرطوب (بهار) بیشتر است. تیپ ویول خالص با میانگین 090/0 میلی‌گرم بر گرم خاک در روز در طول سال بیشترین مقدار و تیپ مازوی خالص با مقدار 078/0 میلی‌گرم بر گرم خاک در روز کمترین مقدار تنفس میکروبی را داشتند. همچنین تفاوت معنی­داری در تنفس میکروبی خاک بین تیپ­های جنگلی مشاهده نشد.