مدلی برای پذیرش فناوری نوظهور پکس در مراکز درمانی ایران

نویسندگان

1 دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

3 دانشمده مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.35050/JIPM010.2017.051
چکیده

توسعه «پکس» فرصتی نو برای تحول در نظام سلامت است. «پکس» از جمله فناوری­‌های نوظهور است که دسترسی به تصویربرداری بیمارستانی از طریق شبکه را امکان‌پذیر می‌سازد. پرونده سلامت بیمار با جزئیات تصویری و فیلم در همه جا و هر زمان و با کمترین هزینه قابل دسترس خواهد بود. هم‌اکنون «پکس» در ایران متولی خاصی ندارد و مسئولان به‌دنبال راه‌اندازی مرکزی برای توسعه آن هستند. در این شرایط شناخت عوامل مؤثر بر پذیرش این فناوری بسیار ضروری و مفید خواهد بود. هدف اصلی این پژوهش ارائه مدلی برای پذیرش فناوری نوظهور «پکس» در مراکز درمانی کشور جهت تسهیل در به‌کارگیری این فناوری است. این مطالعه از نوع توصیفی- همبستگی است که به‌صورت مقطعی و در سال 1393 انجام شده است. در این تحقیق برای پذیرش فناوری از مدل (TAM) استفاده شده است. مؤلفه­‌های مؤثر بر فناوری از ادبیات موضوع استخراج شده و با روش دلفی و نظر خبرگان اولویت‌بندی شده است. سه اولویت اول آن به‌عنوان ورودی مدل (TAM) استفاده شده است. سپس، برای هر یک از مؤلفه‌­ها متناسب با هدف اصلی پژوهش، فرضیه‌­هایی تبیین شد که به‌منظور آزمون فرضیه‌های تحقیق و بررسی روابط بین مؤلفه­‌ها از  روش حداقل مربعات جزئی استفاده شده است.ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامه‌ای مشتمل بر 16 گویه بود که از پرسشنامه­‌های این حوزه استخراج و برای «پکس» بومی‌سازی شد. جامعه هدف 130 نفر از متخصصان این حوزه بودند. نتایج حاصل از این مطالعه در سطح مراکز درمانیِ استفاد‌کننده از «پکس»، اثر هزینه‌های مالی ادراک‌شده بر قصد رفتاری استفاده از «پکس» (t-value=5/69)،اثر سازگاری بر سودمندی درک‌شده توسط کاربران (t-value =8/74)، اثر تصویر ذهنی بر سودمندی درک‌شده کاربران(t-value = 5/69)، اثر تصویر ذهنی بر درک از آسانی استفاده(t-value = 12/74) را تأیید کرد. تحلیل مسیر نشان داد که هزینه‌های مالی بالاترین اولویت را در پذیرش «پکس» دارند. با توجه به یافته‌های این مطالعه، عوامل مؤثر بر پذیرش «پکس» از منظر رفتار کاربران شناسایی شدند. نتایج این تحقیق می‌تواند در برنامه‌ریزی نظام سلامت برای استفاده عادلانه از خدمات درمانی و توسعه و تجهیز مراکز درمانی به سیستم‌های روز مفید و مؤثر باشد.