میزان رؤیت و جایگاه بین‌المللی مجله‌های ایرانی نمایه‌شده در پایگاه گزارش استنادی نشریات

نویسندگان

1 دانشگاه اصفهان

2 دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.35050/JIPM010.2016.019
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی جایگاه کیفی و میزان رؤیت بین‌­المللی مجله­‌های ایرانی نمایه‌شده در پایگاه گزارش استنادی نشریات می­پردازد. در این راستا میزان تولیدات، استناد و تعداد اعضای هیئت تحریریه خارجی هر یک از مجله­‌ها جهت بررسی ماهیت بین‌­المللی آن­‌ها مطالعه می­شود. همچنین، شاخص­‌های مختلفی برای مقایسه کیفیت مجله­‌های ایرانی نسبت به سایر مجله‌های بین­‌المللی هم‌رشته مورد بررسی قرار می­گیرد. پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و با استفاده از شاخص‌­های علم­‌سنجی انجام می­‌شود. جامعه پژوهش از تعداد 16471 مقاله منتشرشده در 38 مجله ایرانی منحصربه فرد که در پایگاه گزارش استنادی نشریات سال 2013 نمایه شده­‌اند، تشکیل شده است. جهت گردآوری داده­‌های پژوهش از پایگاه­‌های وب علوم، گزارش استنادی نشریات و وب‌سایت مجله­‌های مورد بررسی استفاده شد.نتایج پژوهش نشان می­ دهد که پژوهشگران خارجی در تألیف 34/8 درصد از مقاله­‌های منتشرشده در مجله ­های ایرانی نمایه‌شده در پایگاه گزارش استنادی نشریات نقش داشته‌اند. از سوی دیگر، تنها 30/6 از استنادهای دریافتی مجله­‌های مذکور از سوی مقاله­ های نویسندگان خارجی و یا مقاله ­های مشارکتی نویسندگان ایرانی و خارجی دریافت شده است. بررسی ترکیب اعضای هیئت تحریریه مجله­‌ها نیز نشان می­‌دهد که 66/4درصد از اعضای هیئت تحریریه مجله­‌ها در زمان انجام پژوهش را پژوهشگران ایرانی و 33/6درصد باقی‌مانده را پژوهشگران خارجی تشکیل داده­‌اند. بررسی شاخص نسبت ضریب تأثیر مجله به میانه ضریب تأثیر مجله­‌های آن رشته نشان‌دهنده این مسئله است که تنها 2 مجله ایرانی دارای ضریب تأثیری بالاتر از میانه ضریب تأثیر مجله­‌های رشته خود بوده­‌اند. همچنین، تنها 8 مجله ایرانی تا کنون در چارک­‌های اول و دوم رشته خود قرار گرفته­‌اند. نتایج پژوهش نشان می­‌دهد که مقاله­‌های منتشرشده در 36 مجله از 38 مجله مورد بررسی بیشتر توسط مجله­‌هایی مورد استناد قرار گرفته­‌اند که دارای میانگین ضریب تأثیر بالاتری نسبت به مجله­‌های منتشرکننده مقاله‌­ها بوده‌­­اند. به‌طور کلی، می‌توان بیان نمود که برخی از مجله­‌های ایرانی علی­رغم نمایه‌شدن در پایگاه‌­های اطلاعاتی و استنادی معتبر جهان، از نظر ترکیب نویسندگان، استنادکنندگان، و اعضای هیئت تحریریه در سطح بین‌­المللی قرار ندارند. همچنین، به‌طور کلی، مجله­‌های ایرانی نمایه‌شده در پایگاه گزارش استنادی نشریات از نظر شاخص ضریب تأثیر در مقایسه با میانه مجله­‌های هم‌رشته خود در سطح بالایی قرار ندارند.