ترسیم نقشه علمی پروانههای ثبت اختراع مخترعان ایرانی در پایگاههای بینالمللی ثبت اختراع طی سال های 1970-2014
نویسندگان
1 دانشگاه اصفهان
2 دانشگاه صنعتی اصفهان
3 دانشگاه اصفهان
doi
10.35050/JIPM010.2016.029چکیده
چکیده پروانه ثبت اختراع به عنوان یکی از بروندادهای مهم علم و فناوری، نقش مهمی در ثروت آفرینی از دانش و اقتصاد دانش بنیان داشته و شاخصه مهمی در تعیین میزان پیشرفت کشور در خلق نوآوری ها می باشد. این مقاله با استفاده از روش علم سنجی به شناسایی مخترعان هسته، اختراعات پر استناد (داغ)و میزان همکاری مخترعان ایرانی با همکاران داخلی و خارجی در پایگاههای بینالمللی ثبت اختراع شامل اداره پروانههای ثبت اختراع و علائم تجاری آمریکا (USPT)، سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO)، اداره پروانههای ثبت اختراع اروپا (EPO) و اداره ثبت اختراع ژاپن (JPO)، طی سالهای 1970-2014 میلادی پرداخته است. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرم افزار اکسل و ترسیم نقشه علمی مربوطه با استفاده از نرم افزار گفی (Gephi) ویرایش 8/2 انجام شده است. یافتهها نشان داد میانگین ثبت اختراع در هر سال در بازه مورد نظر 10/8بوده است. همچنین بیشترین و پراستنادترین اختراعات در رده نیازهای انسانی (کشاورزی، مواد غذایی، بهداشت و سرگرمی) و کمترین و کم استنادترین اختراعات در رده کاغذ – منسوجات بوده است. به طور کل 1054 مخترع ایرانی و خارجی با همکاری هم توانستهاند 475 اختراع را به ثبت برسانند که سهم هر کدام از این مخترعان 2/2 درصد بوده است. نتیجه نشان داد روند رشد اختراعات در پایگاه های بین المللی سیر صعودی داشته به طوری که در سال 2014 بیشترین تعداد ثبت شده است.همچنین این اختراعات بیشتر بر اساس نیازهای اساسی مردم به وجود آمده است.