بررسی زیرساخت‌های مدیریت دانش و تأثیر آن بر هوش سازمانی در پژوهشگاه‌های‌ وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه سمنان

3 دانشکده مدیریت؛ دانشگاه تهران

doi
10.35050/JIPM010.2016.004
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت زیرساخت‌های مدیریت دانش و رابطه­ی آن با هوش سازمانی در دو پژوهشگاه علوم و فناوری و اطلاعات ایران و پژوهشگاه  علوم انسانی و مطالعات فرهنگی انجام شد. پژوهش به روش پیمایشی-توصیفی و با کاربرد دو پرسش‌نامه‌ معتبر در حوزه‌های زیرساخت مدیریت دانش و هوش سازمانی انجام شد. پرسش‌نامه بین 175 نفر از اعضای هیأت علمی و کارکنان هر دو پژوهشگاه توزیع و داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از نرم‌افزارهای آماری SPSS و پی. ال. اس (PLS) تحلیل شد. بار عاملی سازه­های مدیریت دانش و هوش سازمانی در هر دو پژوهشگاه همبستگی بالایی را نشان داد. از این‌رو مدل اندازه‌گیری دارای پایایی بالایی بوده و معیار مناسبی برای سنجش متغیرهای پژوهش به‌شمار رفت. میانگین واریانس مدیریت دانش و هوش سازمانی در هر دو پژوهشگاه بالاتر از 5/0، و روایی همگرایی بالایی را نشان می­دهد. افزون بر این، با توجه به مقادیرR2 برای سازه هوش سازمانی، برازش مدل ساختاری نیز تأیید شد. در ارتباط با برازش مدل کلی در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران 642/0 و در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی 645/0 محاسبه شد که نشان از برازش کلی قوی مدل داشت. تحلیل مسیر زیرساخت­های مدیریت دانش به هوش سازمانی حاکی از معنادار بودن تأثیر زیرساخت‌های مدیریت دانش به هوش سازمانی در سطح اطمینان 95/0 در  هر دو پژوهشگاه و تأیید هر دو فرضیه پژوهش است. با توجه به مقدار t در دو پژوهشگاه، می‎توان به این نتیجه دست یافت که «زیرساخت‌های مدیریت دانش» در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با ضریب 857/36 درصد، تأثیر بیشتری بر «هوش سازمانی» در مقایسه با پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران دارد. همچنین در بین سازه­های زیرساخت مدیریت دانش؛ سازه­های ساختار سازمانی، فرهنگ سازمانی، فرآیندها، فناوری، افراد و منابع مالی؛ و در بین سازه­های هوش سازمانی، سازه­های روحیه، تمایل به تغییر، چشم­انداز راهبردی، فشار عملکرد، کاربرد دانش، اتحاد و توافق و سرنوشت مشترک به ترتیب دارای بیشترین اهمیت هستند. در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران زیرساخت­های مدیریت دانش به میزان 826/0 درصد، و در مقایسه با پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی به میزان 848/0 درصد، میزان بیشتری از تغییرات هوش سازمانی را به طور مستقیم تبیین می­کند.