ارزیابی پارامتر های تنفسی کارکنان در مواجهه با ترکیبات BTEX در یک شرکت پالایش نفت

نویسندگان

1 دانشجوى دکتراى رشته آلودگى محیط‌زیست، گروه علوم محیط‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاداسلامى، اهواز، ایران.

2 استادیار، گروه علوم محیط‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامى، اهواز، ایران.

3 استادیار، گروه شیلات، دانشکده منابع‌طبیعى دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایى خرمشهر، خرمشهر، ایران.

4 استادیار، گروه علوم محیط‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامى، اهواز، ایران.

5 استادیار، گروه علوم محیط‌زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامى، اهواز، ایران.

doi
10.22038/jreh.2024.24890
چکیده

زمینه و هدف:  ترکیبات بتیکس از مهمترین آلاینده‌های شیمیایی هوای محیط کار در صنعت نفت هستند که اثرات سوء بهداشتی بر کارکنان این صنعت دارند. این پژوهش با هدف ارزیابی و سنجش غلظت ترکیبات بتیکس و اثرات احتمالی آن‌ها بر پارامترهای تنفسی کارکنان شرکت پالایش نفت آبادان انجام شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه 80 کارگر مورد بررسی قرار گرفتند. نمونه‌برداری از ناحیه تنفسی کارکنان مواجهه‌یافته بر اساس روش 1501 سازمان نایوش (NIOSH) با استفاده از پمپ نمونه‌برداری فردی فعال شرکت SKC انگلستان مدل 44-224 MTX  و با استفاده از تیوب‌های جاذب زغال فعال  SKC(مدل 01-226) انجام شد و سنجش پارامترهای تنفسی توسط دستگاه اسپیرومتری میکرولب ساخت کشور ایتالیا از کمپانی MIR انجام شد.یافته‌ها: نتایج ، نشان دادند که میانگین غلظت ترکیبات تولوئن، اتیل بنزن و زایلن در ناحیه‌ی تنفسی کارکنان مواجهه‌یافته پایین‌تر از حد مجاز استانداردها قرار دارد اما میانگین غلظت ترکیب بنزن بالاتر از حد مجاز قرار دارد. نتایج نشان دادند که تفاوت معنی‌داری بین پارامترهای تنفسی دو گروه کارکنان وجود ندارد و بین میانگین پارامترهای تنفسی FEV1 با FVC در دو گروه کارکنان ارتباط مستقیم و معناداری وجود دارد و هیچ ارتباط معنی‌داری بین پارامترهای تنفسی و مشخصات دموگرافیک در دو گروه را مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: با توجه به این‌که میانگین غلظت ترکیب بنزن بالاتر از حدمجاز استانداردهای توصیه‌شده قرار دارد، برای کنترل آن نیاز است که از راه کنترل‌های فنی مهندسی و مدیریت، بازرسی‌های دوره‌ای اقدام لازم برای کاهش غلظت و حذف این ترکیب صورت پذیرد.