احصاء و تحلیل ابعاد نظامی مکتب مقاومت از منظر قرآن کریم

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف و الهیات دانشگاه افسری امام علی (ع

2 دانشجوی دکتری، رشته فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه معارف و الهیات دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.

doi
10.22034/iamu.2025.2013433.2949
چکیده

در منطق قرآن کریم، یکی از مهم ترین راهبرد مؤمنان در مواجهه با دشمنان، مقاومت است که از شیوه‌ای خاص برخوردار بوده و اندیشمندان اسلامی می توانند با تجزیه‌ و تحلیل منظومة فکریِ منسجم آن، آحاد مردم را به آن جذب ‌کنند. اگر چه بحث مقاومت از ریشه تاریخی طولانی‌ای در گفتمان و تجربه جهان اسلام برخوردار است اما در حوزه مطالعاتی و راهبردی نمی توان آثار مدون و مشخص چندانی را در این زمینه سراغ گرفت. در این میان، تحلیل بُعد نظامی این مکتب نیز مغفول واقع شده و هنوز به صورت دقیق و جامع، این ساحت مورد تحلیل واقع نشده است. مساله این پژوهش احصاء و تحلیل ابعاد نظامی مکتب مقاومت در قرآن کریم است. روش گردآوری اطلاعات در این پژوهش مطالعه اسنادی و رویکرد آن توصیفی و تحلیلی است. روش تحلیل داده در این پژوهش تحلیل مضمون است که با استفاده از نرم افزار Maxqda انجام شده است. براساس کدگذاری انجام شده 145 مفهوم و 13 مقوله برای بعد نظامی مکتب مقاومت در قرآن کریم شناسایی و احصاء گردید. با توجه به تحلیل مضمون اطلاعات جمع‌آوری‌شده می‌توان 5 بعد «اهداف»، «مبانی»، «راهبردها»، «موانع» و «نتایج» را به عنوان «ابعاد نظامی مکتب مقاومت در قرآن کریم» شناسایی کرد.